książka

Komisja Edukacji Narodowej. Studia i szkice z dziejów polskiej kultury intelektualnej

 

Nakładem Wydawnictwa Towarzystwa Naukowego KUL ukazała się  książka Stanisława Janeczka pt. Komisja Edukacji Narodowej. Studia i szkice z dziejów polskiej kultury intelektualnej, red. naukowy A. Starościc.

Lublin: TN KUL 2018, s. 330

ISBN 978-83-7306-797-4

 

 

 

 

 

 

 

Komisja Edukacji Narodowej. Studia i szkice z dziejów polskiej kultury intelektualnej


Tom prezentuje bogactwo i skomplikowane przemiany w zakresie nowożytnej kultury intelektualnej, przede wszystkim na gruncie oświeceniowych reform szkolnych, a zwłaszcza przeprowadzonych w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, ale ukazanych na tle europejskim. Presja rozwijających się nauk przyrodniczych sprzyjała odchodzeniu od szkolnictwa ukierunkowanego humanistycznie i filozoficznie w kierunku postępującego wzmocnienia kształcenia o charakterze zawodowym. Wzrastająca rola centralnych władz państw absolutystycznych wyznaczała oświacie nowe zadania wychowawcze, czyniąc ze szkolnictwa fundament nowego ładu ideowego i społeczno-politycznego. W odradzającej się Rzeczypospolitej zmiany te dokonały się w szkolnictwie kościelnym, początkowo w oświacie prowadzonej przez zakon pijarów, a po kasacie zakonu jezuitów, których szkoły przejęło państwo, przynajmniej postulatywnie, w odniesieniu do całości ówczesnej oświaty, zwłaszcza szkolnictwa średniego i wyższego. Stąd też niniejszy tom łączy obydwa typy reform, akcentując na zasadzie tzw. długiego trwania ich relatywnie pojętą ciągłość, zarówno w wymiarze naukowym, jak i ideowym, a także ich religijno-moralistyczny i obywatelski charakter.

Niniejsza publikacja chce się skromnie wpisać w obchody 100-lecia odzyskania niepodległości oraz 100-lecia KUL, widząc w tym rocznicowym zespoleniu niegasnący znak nadziei, że rzetelnie prowadzone szkolnictwo będzie niezastąpionym fundamentem ładu ideowego, społecznego i gospodarczego naszej Ojczyzny, a KUL zachowa w niej swe trwałe i znaczące miejsce.


 

Spis treści

Przedmowa

Tytułem wstępu: Perspektywy badawcze KEN

  1. Status metodologiczny historii oświaty
  2. KEN na tle europejskim
  3. KEN a szkoła tradycyjna
  4. Specyfika naukowa dydaktyki KEN
  5. Podsumowanie

CZĘŚĆ PIERWSZA: REFORMY W SZKOLNICTWIE KOŚCIELNYM

Stereotyp szkoły jezuickiej

  1. Deprecjacja szkoły jezuickiej
  2. Specyfika szkoły jezuickiej
  3. Szkoła jezuicka a standardy kultury nowożytnej
  4. Podsumowanie

Ideały wychowawcze i dydaktyczne w oświeceniowym szkolnictwie pijarskim

  1. Postulaty wychowawczo-dydaktyczne
    1. Założenia szkoły tradycyjnej
    2. Źródła i inspiracje reformy pijarskiej
    3. Ramy administracyjne
    4. Przepisy normujące nauczanie
      1. Przygotowanie nauczycieli
      2. Organizacja nauczania
    5. Inne pijarskie wytyczne programowe
    6. Reforma pijarska a inne próby reform
    7. Swoistość i wpływ reform pijarskich
  2. Realizacja wymogów formacyjnych na przykładzie studium filozofii
    1. Formy nauczania
      1. Wykład
      2. Ćwiczenia
    2. Charakterystyka merytoryczna
      1. Deklaracje programowe
      2. Realizacja programu i jego interpretacja

Koncepcja „filozofii chrześcijańskiej” w pismach polskich pijarów w okresie oświecenia

  1. Rozum a wiara
  2. Poznanie religijne wobec racjonalizmu
  3. Autonomia filozofii wobec teologii
  4. Podsumowanie

Spór o rolę wolfianizmu w polskim oświeceniu

  1. Deklaracje filozoficzne
  2. Logika
  3. Metafizyka
    1. Ontologia i kosmologia
    2. Psychologia racjonalna
    3. Teologia naturalna
  4. Etyka
  5. Fizyka
  6. Podsumowanie

 

CZĘŚĆ DRUGA: REFORMY PAŃSTWOWE

Ideały wychowawcze KEN w perspektywie europejskiej

  1. Kontekst europejski
  2. Koncepcja wychowania w szkołach KEN
  3. Podsumowanie

Oświeceniowa kultura naukowa w dydaktyce KEN

  1. Kontekst europejski
  2. Dydaktyka w szkołach KEN
    1. Między humanistyką a przyrodoznawstwem
    2. Niejednoznaczny stosunek do metafizyki
      1. Metafizyka poznania
      2. Metafizyka jako fundament każdej nauki
    3. Elementy filozoficzne w wykładzie przyrodoznawstwa
      1. Filozoficzne elementy w fizyce
      2. Filozoficzne elementy w biologii
    4. Narastająca niechęć wobec filozofii w szkolnictwie wyższym
  3. Podsumowanie

Zamiast zakończenia: Oświecenie chrześcijańskie w kulturze wieku XVIII

  1. Religia w oświeceniowej formacji kulturowej
  2. Eklektyczny umiar kultury oświecenia
  3. Odniesienia współczesne

Bibliografia

  1. Teksty autorskie związane z tematyką dziejów szkolnictwa nowożytnego
    1. Monografie
    2. Artykuły
  2. Komisja Edukacji Narodowej
    1. Zestawienia bibliograficzne
    2. Wybrane edycje źródeł
    3. Wybrane opracowania

Indeks nazwisk


 

Print Friendly, PDF & Email
Zapraszam na

Andrzej Zykubek

Andrzej Zykubek, biolog i filozof, nauczyciel i miłośnik filozofii przyrody, dyskutujący ewolucjonista, zainteresowany genezą życia i umysłu poszukiwacz zatrudniony w Katedrze Filozofii Nauk Przyrodniczych KUL. Sympatyk torfowisk, rowerów i górskich wędrówek, wypraw kajakowych i bardzo dobrej muzyki.
Wieloletni Członek Komitetu Organizacyjnego i organizator Lubelskiego Festiwalu Nauki, a także wielu konferencji naukowych, wykładów i warsztatów. Prowadzi kilka stron www i serwisów społecznościowych, m.in. Wydziału Filozofii KUL i kognitywistyki KUL.
Wbrew pseudonimowi nadanemu mu przez studentów lubi innych przedstawicieli gatunku Homo sapiens sapiens.
Zapraszam na

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *