Cosmotheoros. Blog Zenona Roskala

Sokół wędrowny w podwodnym pałacu

Nazwa ,,Hayabusa” może kojarzyć się ze sportowo-turystycznym motocyklem produkowanym przez koncern Suzuki.

Słowo to (w języku japońskim) oznacza  znanego z szybkości sokoła wędrownego. Wiadomo jednak, że od motocykli szybsze są jednak… sondy kosmiczne, których prędkość wyraża się w dzięsiątkach kilometrów, ale liczonych już nie na godzinę, ale na sekundę! Dlatego ,,Haybusa” to także nazwa dla misji kosmicznej, która po raz pierwszy w historii dostarczyła na Ziemię próbkę z odległego ciała niebieskiego – planetoidy (25143) Itokawa. Mówiłem o tym w felietonie sprzed ośmiu laty. http://www.kul.pl/felietony-filozoficzne,art_22044.html

Tamta misja została jednak dawno zakończona, ale apetyty Japońskiej Agencji Badań Kosmicznych (JAXA) od tego czasu wzrosły i dlatego została sfinasowana jej kontynuacja  pod nazwą Hayabusa2. Tym razem celem była planetoida ((162173) Ryugu ) z grupy Apollo odkryta w 1999 roku w ramach projektu LINEAR (The Lincoln Near-Earth Asteroid Research). Projektu, który ma na swoim koncie 40 % odkryć planetoid o wyliczonych orbitach.

Aktualna nazwa (Ryugu) planetoidy została wyłoniona w konkursie, który został rozstrzygnięty dokładnie trzy lata temu. Komisja konkursowa przychyliła się do propozycji, która nawiązywała do japońskiej mitologii. W japońskim micie  o  Tarō Urashimie jest mowa o podwodnym pałacu władcy mórz, który nazywa się Ryūgū-jō. I tak japońska mitologia splotła się  z grecką mitologią (grupa Apollo) i najnowszą technologią. Sokół wędrowny dotarł do podwodnego pałacu w czerwcu br. 

Zdjęcie Ryugu wykonane podczas operacji wypuszczenia łazików. Fotografię wykonano na wysokości około 80 m od powierzchni asteroidy. Źródło: JAXA.

 

Nawigacja do tego celu była bardzo trudnym przedsięwzięciem, gdyż planetoida Ryugu jest małym obiektem (o średnicy poniżej 1 km) znajdującym się stosunkowo daleko od Ziemi. Trafienie w taki obiekt porównywalne jest do trafienia w cel o rozmiarach kilku centymetrów z odległości ok. 20 tys. km. W przypadku misji Hayabusa2 nie chodziło tylko o dotarcie do  celu, ale także o wylądowanie na asteroidzie.

W drugiej połowie (19-21) września dwa  japońskie mikrołaziki drugiej generacji MINERVA-II (akronim od: MIcro Nano Experimental Robot Vehicle for Asteroid) wylądowały na planetoidzie. Łaziki oznaczane jako 1A i 1B mają kształt sześciokątów i są szerokie na 18 cm oraz wysokie na 7 cm. Każdy z nich waży 1,1 kg. Te niewielkie pojazdy mogą poruszać się po powierzchni asteroidy wykonując niewielkie skoki. Gdy taki skok zostanie wykonany łazik może być w powierzchni nawet przez 15 minut, aż słaba grawitacja Ryugu ściągnie go z powrotem na Ziemię.

Grafika przedstawiająca łaziki MINERVA-II1 na powierzchni Ryugu. Źródło: JAXA.

http://urania.edu.pl/wiadomosci/japonska-sonda-hayabasa2-wypuscila-laziki-na-powierzchnie-asteroidy-ryugu-4659.html

2 października na asteroidzie wylądował MASCOT (Mobile Asteroid Surface Scout). Został on zbudowany przez Niemiecką Agencję Kosmiczną (DLR) przy współpracy z Francuską Agencją Kosmiczną (CNES). MASCOT ma masę 10 kg i pewne możliwości poruszania się po powierzchni planetoidy. https://kosmonauta.net/2018/10/udane-ladowanie-mascot/

Całość dotychczasowej, bardzo udanej,  misji można zobaczyć na poniższej animacji.

Zanim misja zakończy się powrotem na Ziemię z próbkami planetoidy w 2020 roku już teraz szykuje się naukowa sensacja. Zgodnie bowiem z obowiązujacą teorią kosmogenezy planetoida Ryugu jest bardzo starym obiektem. ,,Asteroidy tego typu powstawały ponad 4,5 mld lat temu i były podstawowymi budulcami planet”. Tymczasem nie stwierdzono na jej powierzchni regolitu. ,,Z pierwszych przeglądów otrzymanych danych, naukowców zdziwił brak regolitu – czyli drobnego materiału skalnego, powstałego na skutek bombardowania przez wysoko-energetyczne cząstki oraz mikrometeoroidy. Krajobraz Ryugu pokrywają bloki skalne o ostrych krawędziach, między którymi znajdują się zaokrąglone głazy”.

http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/obserwacje-na-powierzchni-asteroidy-ryugu-wykonane-przez-ladownik-mascot-4724.html

Print Friendly, PDF & Email
Zapraszam na

Zenon Roskal

Filozof przyrody i historyk nauki. Autor monografii: Astronomia matematyczna w nauce greckiej. Metodologiczne studium historyczno-przyrodnicze (Lublin 2002) oraz Kosmos Chtoniczny. Historyczny rozwój monistycznej interpretacji kosmosu (Lublin 2012). Redaktor Encyklopedii filozofii przyrody (Lublin 2016).
Zapraszam na

Latest posts by Zenon Roskal (see all)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *