Początki wszechświata, zbuntowane komórki, sposób życia i ewolucja naszych odległych przodków, świadomość i sztuczna inteligencja, a także świat, który adaptuje się i zmienia – Copernicus Festival 2026: „Złożoność” to intelektualna przygoda, dzięki której lepiej zrozumiemy otaczającą nas rzeczywistość. To właśnie w Krakowie już po raz dwunasty czołowi naukowcy i popularyzatorzy opowiedzą o tym, co zdumiewa, niepokoi i zachwyca we współczesnym świecie i oraz jakie wyzwania towarzyszą prowadzeniu badań naukowych.
SOBOTA, 23 MAJA | POZNANIE
- 14.30–15.30 Rozmowa: Po co nam dzisiaj filozofia? Gość: Wojciech Sady Prowadzenie: Jędrzej Grodniewicz Od kiedy powstała nauka, filozofia bywa traktowana podejrzliwie. Podczas gdy nauka napędza postęp technologiczny i zmienia nasze życie, filozofowie zdają prowadzić te same, niekończące się debaty. Czy to jednak uczciwy obraz filozofii? Jaką rolę odgrywa ona dziś? Czy nauka jej potrzebuje — i czy ludzie mogą się bez niej obejść? M.in. o to zapytamy prof. Wojciecha Sadego, autora książek o relacjach nauki, religii i filozofii oraz kanału YouTube z wykładami.
- 15.45–16.45 Rok w nauce: Neurobiologia Gość: Leszek Kaczmarek Zespół prof. Leszka Kaczmarka z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN bada związek mózgu i umysłu na wszystkich poziomach jego organizacji – od molekularnego, przez komórkowy i sieciowy, po zachowanie – zarówno w zdrowiu, jak i w chorobie. W swoim wykładzie prof. Kaczmarek opowie o najnowszych postępach i kierunkach badań nad molekularnymi podstawami funkcjonowania umysłu, takimi jak odkrycie roli enzymu MMP-9 w plastyczności neuronalnej i synaptycznej, a także uczeniu się, pamięci i rozwoju wielu zaburzeń.
- 17.00–18.15 Konfrontacje: Małe mózgi, duże mózgi Gościnie: Aneta Brzezicka, Milena Damulewicz Prowadzenie: Paweł Boguszewski Neuronaukowcy dysponują szeregiem technik umożliwiających śledzenie aktywności mózgu, a nawet manipulowanie nią na żądanie. Pojawiają się także coraz dokładniejsze mapy mózgu. W rozmowie wezmą udział badaczki zajmujące się bardzo różniącymi się na pozór mózgami: człowieka i muszki owocowej. Jaki charakter mają te różnice? Czy tylko duże mózgi pozwalają na złożone zachowanie? I dlaczego, by zrozumieć mózg człowieka, musimy bardzo dokładnie poznać mózg owada?
- 18.30–19.30 ERC Talk: Proporcjonalny budżet obywatelski Gość: Piotr Skowron Prof. Piotr Skowron wykorzystuje narzędzia matematyki, informatyki i ekonomii do rozwiązywania problemów społecznych i politycznych. Jednym z nich jest głosowanie nad budżetem partycypacyjnym i sprawiedliwe rozdysponowanie środków. W wykładzie pokaże, dlaczego obecne metody liczenia głosów mają wady, oraz jak matematycznie zdefiniować sprawiedliwość i zaprojektować system głosowania, który będzie zarówno efektywny, jak i sprawiedliwy.
- 19.45–21.15 Wykład: What is consciousness, and could AI have it? (Czym jest świadomość i czy może ją mieć sztuczna inteligencja?) Gość: Anil Seth Świadomość sprawia, że życie jest warte przeżycia – jest zarazem najbardziej oczywistym aspektem naszego doświadczenia i jedną z największych zagadek nauki i filozofii. Prof. Seth przedstawi podejście, które zamiast rozwiązywać tę zagadkę wprost, próbuje ją „rozpuścić”, budując mosty między biologią a doświadczeniem. Zastanowi się także, jak szeroko świadomość może występować poza ludźmi.
Copernicus Festival to popularnonaukowe wydarzenie, podczas którego pokazujemy związki nauki z innymi częściami kultury. Wraz z zaproszonymi gośćmi dyskutujemy o tym, w jaki sposób odkrycia i teorie naukowe wpływają na współczesny obraz świata, a także mierzymy się z pytaniami, które od zawsze inspirowały ludzi ludzi nauki, filozofii i kultury.
- Copernicus Festival 2026: Dzień 6 - 24 maja 2026
- Copernicus Festival 2026: Dzień 5 - 23 maja 2026
- Copernicus Festival 2026. Dzień 4 - 22 maja 2026
