Księga światów Tobiasza Kohna. Między wiedzą naukową a religijną mądrością – Adam Świeżyński

Ukazała się książka „Księga światów Tobiasza Kohna. Między wiedzą naukową a religijną mądrością”.

„Zasadniczym twierdzeniem, jakie staram się zaprezentować i uzasadnić w niniejszym opracowaniu, jest teza, że Tobiasz Kohn, jako religijnie zaangażowany Żyd i zarazem zafascynowany nauką (zwłaszcza medycyną) wykształcony uczony, usiłował zarówno w swojej praktyce lekarskiej, jak i w napisanym przez siebie Dziele uzgodnić religijną i naukową perspektywę oglądu świata, nie deprecjonując i nie odrzucając żadnej z nich. W jego przypadku oznaczało to, po pierwsze, uwzględnienie obu tych perspektyw jako wartościowych poznawczo.

Po drugie określenie statusu poznania naukowego i statusu poznania religijnego oraz ich wzajemnej relacji. Wreszcie, po trzecie, użycie obu tych źródeł poznania do opisu i wyjaśniania rzeczywistości. W efekcie tego Kohn w Maase Tobia, omawiając rozmaite zagadnienia z zakresu przyrodoznawstwa, a zwłaszcza z zakresu medycyny, przedstawił wizję dwóch światów (nauki i religii), które wzajemnie się przenikają, dopełniają i wspierają, nie rywalizując ze sobą i nie będąc dla siebie konkurencją, wskutek której jeden z nich musiałby zostać całkowicie wyeliminowany”. (ze Wstępu)

Fragmenty recenzji

Katarzyna Kowalska

Monografia stanowi ambitną i wartościową naukowo próbę kompleksowego opracowania postaci Tobiasza Kohna (1652–1729) – żydowskiego lekarza, uczonego i autora wpływowego encyklopedycznego dzieła Maase Tobia (1708) – oraz jego intelektualnego dziedzictwa, sytuującego się na styku nauki i religii w okresie wczesnonowożytnym. Praca wypełnia istotną lukę w polskojęzycznej literaturze naukowej, oferując pierwsze systematyczne opracowanie tej postaci i jej twórczości w kontekście fundamentalnego problemu relacji między judaizmem a rodzącym się nowożytnym przyrodoznawstwem.

Stanisław Obirek

Dla każdego zainteresowanego okresem wczesnej nowożytności twórczość i odziaływanie tego oryginalnego myśliciela […] będzie znacznym wzbogaceniem nie tylko wiedzy, ale i sposobu użytkowania nauki. Zwłaszcza zapoznanie się z jego głównym i encyklopedycznym, napisanym w języku hebrajskim utworem – Dziełem Tobiasza […] może się okazać prawdziwym szokiem poznawczym. Z jednej bowiem strony jest to dzieło umysłu konserwatywnego i religijnego, a z drugiej otwartego na nowinki naukowe. Krótko mówiąc, lektura Księgi światów Tobiasza Kohna to prawdziwe naukowe odkrycie. Podobnie badacz zainteresowany splotem religii, polityki, nauki i kultury odnajdzie zarówno w życiu Tobiasza Kohna, jak i w jego twórczości nie tylko ważne dopełnienie dotychczasowej wiedzy, ale w wielu aspektach będzie zmuszony skorygować swoje wyobrażenie o tamtej epoce.

Spis treści

Wstęp
Rozdział 1. Tobiasz Kohn. Wędrówka za wiedzą w poszukiwaniu mądrości
Rozdział 2. Dzieło Tobiasza. Przekazanie wiedzy i potwierdzenie mądrości
Rozdział 3. Dwa światy Tobiasza Kohna. Nauka i religia
Dodatki
Bibliografia
Summary
Table of Contents

Świeżyński, A. (2026). Księga światów Tobiasza Kohna. Między wiedzą naukową a religijną mądrością. Wydawnictwo Naukowe UKSW w Warszawie oraz Wydawnictwo Liberi Libri. https://doi.org/10.47943/lib.9788363487720