Czym jest filozofia przyrody?

Filozofia przyrody (łac. philosophia naturalis, cosmologia) była pierwszym obszarem rozważań filozoficznych w starożytnej Grecji. Z czasem, tematyka filozoficznoprzyrodnicza stała się tylko jednym, choć bardzo istotnym, z działów filozofii. Filozofia przyrody jest również prekursorką nowożytnej nauki, która się z niej wyodrębniła i uniezależniła.
Początkowo filozofia przyrody zajmowała się wszystkimi zagadnieniami współczesnej nauki, rozpatrywanymi jednak najczęściej metodami filozoficznymi. Filozofia, rozumiana jako umiłowanie mądrości, wiązała się z dążeniem do zrozumienia funkcjonowania wszechświata. Miała ona wtedy jednak charakter spekulatywny i brakowało w niej rozwiniętej metodologii badań i rygoryzmu obserwacji. Stopniowo jednak empiryczne badanie rzeczywistości materialnej wyodrębniało się z głównego nurtu badań filozoficznych. W XVII w. nastąpiło rozdzielenie filozofii i nauki. Jeszcze do XIX wieku wielu naukowców było jednocześnie filozofami.

Współczesna filozofia przyrody

zajmuje się rozważaniami nad rzeczywistością materialną, opierając się o dorobek nauk empirycznych, uwzględniając ich metodologię i historię nauki. Podejmuje również problemy pomijane przez nauki empiryczne lub też zajmuje holistyczne stanowisko wobec człowieka i natury.
Od filozofii przyrody należy też odróżnić filozofię nauki, która za swój przedmiot bierze samą naukę, a nie przyrodę. Filozoficzna refleksja nad nauką obejmuje jej krytykę i analizę jej metod badawczych, a także badanie języka nauki.
Zagadnienia występujące we współczesnej filozofii przyrody:

  • problem elementarnych składników materii;
  • natura czasu;
  • natura przestrzeni;
  • problemy nieskończoności czasu i przestrzeni;
  • problemy prawidłowości zachodzących w przyrodzie, przyczynowości, determinizmu i indeterminizmu;
  • istota życia, jego geneza i ewolucja;
  • problem świadomości;
  • problem matematyczności przyrody;
  • podstawowe założenia filozoficzne nauk empirycznych;
  • filozoficzne interpretacje teorii naukowych.

Ostatnie wpisy

Roberta Boyle’a teoria nauk empirycznych

Przedstawiając dorobek Boyle’a — zarówno przyrodniczy, jak i filozoficzny — należy wskazać na szerszy kontekst: historyczny, społeczny i polityczny, ale przede wszystkim metodologiczny oraz epistemologiczny. Aby uchwycić i zrozumieć fenomen przemian zachodzących w siedemnastowiecznej wiedzy empirycznej oraz rolę Boyle’a w tym procesie, należy przyjrzeć się jego praktyce badawczej, teoretycznym, metodologicznym postulatom oraz mechanizmom ich wdrażania. Pozwoli to zilustrować genezę i proces kształtowania się nowożytnych nauk empirycznych oraz ukazać oryginalność dorobku Boyle’a.

Print Friendly, PDF & Email

Metafizyka. Współczesne wprowadzenie – Michael J. Loux

Metafizyka. Współczesne wprowadzenie Michaela J. Louxa jest podręcznikiem przeznaczonym dla studentów filozofii, który w sposób analityczny omawia następujące tematy z zakresu metafizyki: uniwersalia konkretne partykularia modalność przyczy nowość czas trwanie w czasie realizm i antyrealizm Wydawnictwo KUL 2021 tłumaczenie Marcin Iwanicki     About Latest Posts Zapraszam naAndrzej ZykubekPhD at Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział FilozofiiAndrzej Zykubek, biolog […]

Print Friendly, PDF & Email

Nowi negacjoniści ewolucji

Lewicowy sprzeciw wobec ewolucjonizmu pojawił się w reakcji na twierdzenia psychologii ewolucyjnej. Psychologia ta polega na zastosowaniu zasad i twierdzeń ewolucjonistycznych do zachowania (behawioru) ludzi, często w sprawach różnic płci. Okazało się, że wspomniany uniwersalny kwas zaczął zagrażać najświętszym przekonaniom lewicy. Najzagorzalszymi prze­ciwnikami ewolucyjnych wyjaśnień behawioralnych dotyczących różnic płciowych stali się aktywiści tzw. sprawiedliwości społecznej. Uznali oni, że te ewolucyjne wyjaśnienia stanowią wyzwanie dla przyjmowanej przez nich apriorycznie psychologii czystej niezapisanej tablicy – czyli przekonania, że mózgi kobiet i mężczyzn są na początku identyczne i że całe zachowanie, związane czy niezwiązane z płcią, zależy całkowicie od różnic w socjalizacji, od środowiska społecznego, od wychowania itd. W dodatku uważają oni, że zdaniem ewolucjonistów tylko biologia określa zachowanie człowieka. Pogląd taki nosi nazwę biologicznego esencjalizmu (łac. essentia = istota): według biologicznego esencjalizmu o istocie człowieka decydują wyłącznie własności biologiczne organizmu ludzkiego. .

Print Friendly, PDF & Email
Więcej wpisów
Zapraszam na