Czym jest filozofia przyrody?

Filozofia przyrody (łac. philosophia naturalis, cosmologia) była pierwszym obszarem rozważań filozoficznych w starożytnej Grecji. Z czasem, tematyka filozoficznoprzyrodnicza stała się tylko jednym, choć bardzo istotnym, z działów filozofii. Filozofia przyrody jest również prekursorką nowożytnej nauki, która się z niej wyodrębniła i uniezależniła.
Początkowo filozofia przyrody zajmowała się wszystkimi zagadnieniami współczesnej nauki, rozpatrywanymi jednak najczęściej metodami filozoficznymi. Filozofia, rozumiana jako umiłowanie mądrości, wiązała się z dążeniem do zrozumienia funkcjonowania wszechświata. Miała ona wtedy jednak charakter spekulatywny i brakowało w niej rozwiniętej metodologii badań i rygoryzmu obserwacji. Stopniowo jednak empiryczne badanie rzeczywistości materialnej wyodrębniało się z głównego nurtu badań filozoficznych. W XVII w. nastąpiło rozdzielenie filozofii i nauki. Jeszcze do XIX wieku wielu naukowców było jednocześnie filozofami.

Współczesna filozofia przyrody

zajmuje się rozważaniami nad rzeczywistością materialną, opierając się o dorobek nauk empirycznych, uwzględniając ich metodologię i historię nauki. Podejmuje również problemy pomijane przez nauki empiryczne lub też zajmuje holistyczne stanowisko wobec człowieka i natury.
Od filozofii przyrody należy też odróżnić filozofię nauki, która za swój przedmiot bierze samą naukę, a nie przyrodę. Filozoficzna refleksja nad nauką obejmuje jej krytykę i analizę jej metod badawczych, a także badanie języka nauki.
Zagadnienia występujące we współczesnej filozofii przyrody:

  • problem elementarnych składników materii;
  • natura czasu;
  • natura przestrzeni;
  • problemy nieskończoności czasu i przestrzeni;
  • problemy prawidłowości zachodzących w przyrodzie, przyczynowości, determinizmu i indeterminizmu;
  • istota życia, jego geneza i ewolucja;
  • problem świadomości;
  • problem matematyczności przyrody;
  • podstawowe założenia filozoficzne nauk empirycznych;
  • filozoficzne interpretacje teorii naukowych.

Książki, czasopisma, artykuły, blogi

Warsztaty, wykłady, seminaria

Ostatnie aktualności

Czas w umyśle. X Letnia Szkoła Kognitywistyki

Zamiast traktować czas jedynie jako epifenomen procesów mózgowych, chcemy zanalizować czas przeżywany jako konstytutywny element struktury świadomości. Interesuje nas nie tylko to, jak umysł mierzy czas, ale przede wszystkim to, jak go „stwarza” i jak go doświadcza. Jak to się dzieje, że doświadczamy ciągłości, a nie rwanego pokazu slajdów? Jaką rolę odgrywa temporalność dla poczucia ciągłości i tożsamości podmiotu? Skupimy się […]

Między materializmem a dualizmem: panpsychizm jako metastanowisko w filozofii umysłu

Nakładem Wydawnictwa Universitas ukazała się monografia Między materializmem a dualizmem: panpsychizm jako metastanowisko w filozofii umysłu autorstwa dra Artura Koseckiego z Instytutu Filozofii i Kognitywistyki US. Publikacja rozważa problem czy panpsychizm należy rozumieć jako samodzielną, konkurencyjną teorię metafizyczną, czy raczej jako pojęciową ramę porządkującą współczesne spory o relację między umysłem a ciałem. Autor prowadzi czytelnika od historycznych źródeł panpsychizmu […]

Ideologia. Studium analityczne

  Nie jest to tekst akademicki skierowany do zawodowych politologów, lecz do tych, którzy – jak ja- próbują zrozumieć, o co chodzi, kiedy spotykają słowo Ideologia. Kategorią ideologii zająłem się z ciekawości. Zainteresowany jej obecnością w rozlicznych narracjach potocznych, medialnych i politycznych, starałem się zebrać interesujące mnie wątki na temat genezy, struktury i funkcjonowania kategorii ideologii. […]  Książkę adresuję do czytelnika, który może nie dysponować wyłożoną […]

Więcej aktualności

Nasza działalność

RedAkcja
Latest posts by RedAkcja (see all)