Czym jest filozofia przyrody?
Filozofia przyrody (łac. philosophia naturalis, cosmologia) była pierwszym obszarem rozważań filozoficznych w starożytnej Grecji. Z czasem, tematyka filozoficznoprzyrodnicza stała się tylko jednym, choć bardzo istotnym, z działów filozofii. Filozofia przyrody jest również prekursorką nowożytnej nauki, która się z niej wyodrębniła i uniezależniła.
Początkowo filozofia przyrody zajmowała się wszystkimi zagadnieniami współczesnej nauki, rozpatrywanymi jednak najczęściej metodami filozoficznymi. Filozofia, rozumiana jako umiłowanie mądrości, wiązała się z dążeniem do zrozumienia funkcjonowania wszechświata. Miała ona wtedy jednak charakter spekulatywny i brakowało w niej rozwiniętej metodologii badań i rygoryzmu obserwacji. Stopniowo jednak empiryczne badanie rzeczywistości materialnej wyodrębniało się z głównego nurtu badań filozoficznych. W XVII w. nastąpiło rozdzielenie filozofii i nauki. Jeszcze do XIX wieku wielu naukowców było jednocześnie filozofami.
Współczesna filozofia przyrody
zajmuje się rozważaniami nad rzeczywistością materialną, opierając się o dorobek nauk empirycznych, uwzględniając ich metodologię i historię nauki. Podejmuje również problemy pomijane przez nauki empiryczne lub też zajmuje holistyczne stanowisko wobec człowieka i natury.
Od filozofii przyrody należy też odróżnić filozofię nauki, która za swój przedmiot bierze samą naukę, a nie przyrodę. Filozoficzna refleksja nad nauką obejmuje jej krytykę i analizę jej metod badawczych, a także badanie języka nauki.
Zagadnienia występujące we współczesnej filozofii przyrody:
- problem elementarnych składników materii;
- natura czasu;
- natura przestrzeni;
- problemy nieskończoności czasu i przestrzeni;
- problemy prawidłowości zachodzących w przyrodzie, przyczynowości, determinizmu i indeterminizmu;
- istota życia, jego geneza i ewolucja;
- problem świadomości;
- problem matematyczności przyrody;
- podstawowe założenia filozoficzne nauk empirycznych;
- filozoficzne interpretacje teorii naukowych.
Książki, czasopisma, artykuły, blogi
Warsztaty, wykłady, seminaria
Ostatnie aktualności
XIX Warsztaty Filozofii Przyrody. Gniezno 29-31 maja 2026. Galeria zdjeć
XIX Warsztaty Filozofii Przyrody. Gniezno 29-31 maja 2026 Galeria zdjeć XIX Warsztaty Filozofii Przyrody. Program About Latest Posts RedAkcja Latest posts by RedAkcja (see all) Zostaw to pole pusteNewsletter Dołącz do subskrybentów naszego newslettera. Obiecujemy, że nie będziemy spamować! Polityka prywatności Sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą albo katalog spam i potwierdź swoją subskrypcję.
Copernicus Festival 2026: Dzień 6
NIEDZIELA, 24 MAJA RELACJE 14:30–15:30 Rozmowa: Epoka mamutów Jarosław Wilczyński Prowadzenie: Margit Kossobudzka Prof. Jarosław Wilczyński jest archeologiem i archeozoologiem. Kieruje badaniami stanowisk archeologicznych w Europie Środkowej zawierających nagromadzenie szczątków. Porozmawiamy z nim o sposobie życia mamutów i odczytywaniu z ich kości historii zarówno tych zwierząt, jak i naszych przodków. 15:45–16:45 Rok w nauce: Paleoantropologia Katarzyna Kaszycka Prof. Katarzyna Kaszycka […]
Copernicus Festival 2026: Dzień 5
Początki wszechświata, zbuntowane komórki, sposób życia i ewolucja naszych odległych przodków, świadomość i sztuczna inteligencja, a także świat, który adaptuje się i zmienia – Copernicus Festival 2026: „Złożoność” to intelektualna przygoda, dzięki której lepiej zrozumiemy otaczającą nas rzeczywistość. To właśnie w Krakowie już po raz dwunasty czołowi naukowcy i popularyzatorzy opowiedzą o tym, co zdumiewa, niepokoi i zachwyca we współczesnym świecie i oraz jakie wyzwania towarzyszą prowadzeniu […]