Czym jest filozofia przyrody?

Filozofia przyrody (łac. philosophia naturalis, cosmologia) była pierwszym obszarem rozważań filozoficznych w starożytnej Grecji. Z czasem, tematyka filozoficznoprzyrodnicza stała się tylko jednym, choć bardzo istotnym, z działów filozofii. Filozofia przyrody jest również prekursorką nowożytnej nauki, która się z niej wyodrębniła i uniezależniła.
Początkowo filozofia przyrody zajmowała się wszystkimi zagadnieniami współczesnej nauki, rozpatrywanymi jednak najczęściej metodami filozoficznymi. Filozofia, rozumiana jako umiłowanie mądrości, wiązała się z dążeniem do zrozumienia funkcjonowania wszechświata. Miała ona wtedy jednak charakter spekulatywny i brakowało w niej rozwiniętej metodologii badań i rygoryzmu obserwacji. Stopniowo jednak empiryczne badanie rzeczywistości materialnej wyodrębniało się z głównego nurtu badań filozoficznych. W XVII w. nastąpiło rozdzielenie filozofii i nauki. Jeszcze do XIX wieku wielu naukowców było jednocześnie filozofami.

Współczesna filozofia przyrody

zajmuje się rozważaniami nad rzeczywistością materialną, opierając się o dorobek nauk empirycznych, uwzględniając ich metodologię i historię nauki. Podejmuje również problemy pomijane przez nauki empiryczne lub też zajmuje holistyczne stanowisko wobec człowieka i natury.
Od filozofii przyrody należy też odróżnić filozofię nauki, która za swój przedmiot bierze samą naukę, a nie przyrodę. Filozoficzna refleksja nad nauką obejmuje jej krytykę i analizę jej metod badawczych, a także badanie języka nauki.
Zagadnienia występujące we współczesnej filozofii przyrody:

  • problem elementarnych składników materii;
  • natura czasu;
  • natura przestrzeni;
  • problemy nieskończoności czasu i przestrzeni;
  • problemy prawidłowości zachodzących w przyrodzie, przyczynowości, determinizmu i indeterminizmu;
  • istota życia, jego geneza i ewolucja;
  • problem świadomości;
  • problem matematyczności przyrody;
  • podstawowe założenia filozoficzne nauk empirycznych;
  • filozoficzne interpretacje teorii naukowych.

Ostatnie wpisy

Wynalazek nowoczesnego serca. Filozoficzne źródła współczesnego myślenia o emocjach - Karolina Wigura

Wynalazek nowoczesnego serca – Karolina Wigura

Autorka błyskotliwie i jasno rekonstruuje, jak definiowano emocje oraz w jaki sposób umieszczano je w szerszym myśleniu na temat świata i moralności; jakie prezentowano typologie emocji; jak tłumaczono ich pochodzenie; jak opisywano ich związek z rozumem. To wielka praca i wielki wyczyn autorki (…), potrafiła na trzystu stronach swej opowieści przeprowadzić czytelnika po szlakach i bezdrożach myśli Platona i Tukidydesa, Jamesa i Darwina, Hobbesa i Spinozy, pokazując niuanse, paradoksy, konsekwencje […]

Print Friendly, PDF & Email

Webinarium z Michaelem J. Behe’ em

Fundacja En Arche zaprasza na webinarium, które odbędzie się 17.11.2020 roku o godzinie 18:00. Gościem specjalnym będzie Michael J. Behe, amerykański biochemik i autor cenionej książki Czarna skrzynka Darwina. Celem spotkania będzie przedstawienie kolejnej książki autora, która, nakładem wydawnictwa Fundacji En Arche, trafiła właśnie na polski rynek wydawniczy. Praca została zatytułowana Granica ewolucji. W poszukiwaniu ograniczeń darwinizmu i jest rozwinięciem idei […]

Print Friendly, PDF & Email

Dlaczego nauka potrzebuje filozofii?

Znajomość historycznego i filozoficznego kontekstu daje pewną niezależność od uprzedzeń swojego pokolenia, którym ulega większość naukowców. Niezależność uzyskana dzięki wiedzy filozoficznej odróżnia – według mnie – zwykłego rzemieślnika czy specjalistę od prawdziwego poszukiwacza prawdy. Albert Einstein, list do Roberta Thorntona, 1944 Pomimo ścisłych historycznych powiązań między nauką a filozofią, współcześni naukowcy często postrzegają filozofię jako dyscyplinę całkowicie odmienną od nauki, a nawet jej przeciwstawną. […]

Print Friendly, PDF & Email
Więcej wpisów
Zapraszam na
Latest posts by Andrzej Zykubek (see all)