Czym jest filozofia przyrody?
Filozofia przyrody (łac. philosophia naturalis, cosmologia) była pierwszym obszarem rozważań filozoficznych w starożytnej Grecji. Z czasem, tematyka filozoficznoprzyrodnicza stała się tylko jednym, choć bardzo istotnym, z działów filozofii. Filozofia przyrody jest również prekursorką nowożytnej nauki, która się z niej wyodrębniła i uniezależniła.
Początkowo filozofia przyrody zajmowała się wszystkimi zagadnieniami współczesnej nauki, rozpatrywanymi jednak najczęściej metodami filozoficznymi. Filozofia, rozumiana jako umiłowanie mądrości, wiązała się z dążeniem do zrozumienia funkcjonowania wszechświata. Miała ona wtedy jednak charakter spekulatywny i brakowało w niej rozwiniętej metodologii badań i rygoryzmu obserwacji. Stopniowo jednak empiryczne badanie rzeczywistości materialnej wyodrębniało się z głównego nurtu badań filozoficznych. W XVII w. nastąpiło rozdzielenie filozofii i nauki. Jeszcze do XIX wieku wielu naukowców było jednocześnie filozofami.
Współczesna filozofia przyrody
zajmuje się rozważaniami nad rzeczywistością materialną, opierając się o dorobek nauk empirycznych, uwzględniając ich metodologię i historię nauki. Podejmuje również problemy pomijane przez nauki empiryczne lub też zajmuje holistyczne stanowisko wobec człowieka i natury.
Od filozofii przyrody należy też odróżnić filozofię nauki, która za swój przedmiot bierze samą naukę, a nie przyrodę. Filozoficzna refleksja nad nauką obejmuje jej krytykę i analizę jej metod badawczych, a także badanie języka nauki.
Zagadnienia występujące we współczesnej filozofii przyrody:
- problem elementarnych składników materii;
- natura czasu;
- natura przestrzeni;
- problemy nieskończoności czasu i przestrzeni;
- problemy prawidłowości zachodzących w przyrodzie, przyczynowości, determinizmu i indeterminizmu;
- istota życia, jego geneza i ewolucja;
- problem świadomości;
- problem matematyczności przyrody;
- podstawowe założenia filozoficzne nauk empirycznych;
- filozoficzne interpretacje teorii naukowych.
Książki, czasopisma, artykuły, blogi
Warsztaty, wykłady, seminaria
Ostatnie aktualności
IX Konferencja Filozofia Matematyki i Informatyki
Wydział Filozoficzny (Zakład Filozofii Nauki i Techniki) Wydział Matematyki i Informatyki (Pracownia Logiki i Filozofii Informatyki) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu mają zaszczyt zaprosić Państwa na dwie ogólnopolskie konferencje naukowe Homo Informaticus 11 (10.04.2026) Filozofia matematyki i informatyki 9 (11.04.2026) HOMO INFORMATICUS 11 10 kwietnia 2026 r. Pobierz PDFHOMO INFORMATICUS 11 (361.6 KB) IX Konferencja Filozofia Matematyki […]
Czy filozofia jest terapią? Nowy cykl dyskusji nad monografiami w ramach PTF
Szanowni Państwo! Zapraszamy do udziału w pierwszym spotkaniu z cyklu dyskusji nad książkami filozoficznymi, które powstają w środowisku naszych lubelskich Uniwersytetów, ale także poza nimi. Wiele interesujących monografii zasługuje na prezentacje w szerszym gronie akademickiej wspólnoty, a zwłaszcza wśród studentów studiów filozoficznych. Będą temu służyły spotkania, na których autorzy bieżących monografii z wszystkich dyscyplin filozofii zaprezentuja ich tematyke, zaś słuchacze będą mogli włączyć […]
Księga światów Tobiasza Kohna. Między wiedzą naukową a religijną mądrością – Adam Świeżyński
Ukazała się książka „Księga światów Tobiasza Kohna. Między wiedzą naukową a religijną mądrością”. „Zasadniczym twierdzeniem, jakie staram się zaprezentować i uzasadnić w niniejszym opracowaniu, jest teza, że Tobiasz Kohn, jako religijnie zaangażowany Żyd i zarazem zafascynowany nauką (zwłaszcza medycyną) wykształcony uczony, usiłował zarówno w swojej praktyce lekarskiej, jak i w napisanym przez siebie Dziele uzgodnić religijną i naukową perspektywę oglądu świata, nie deprecjonując […]