Czym jest filozofia przyrody?

Filozofia przyrody (łac. philosophia naturalis, cosmologia) była pierwszym obszarem rozważań filozoficznych w starożytnej Grecji. Z czasem, tematyka filozoficznoprzyrodnicza stała się tylko jednym, choć bardzo istotnym, z działów filozofii. Filozofia przyrody jest również prekursorką nowożytnej nauki, która się z niej wyodrębniła i uniezależniła.
Początkowo filozofia przyrody zajmowała się wszystkimi zagadnieniami współczesnej nauki, rozpatrywanymi jednak najczęściej metodami filozoficznymi. Filozofia, rozumiana jako umiłowanie mądrości, wiązała się z dążeniem do zrozumienia funkcjonowania wszechświata. Miała ona wtedy jednak charakter spekulatywny i brakowało w niej rozwiniętej metodologii badań i rygoryzmu obserwacji. Stopniowo jednak empiryczne badanie rzeczywistości materialnej wyodrębniało się z głównego nurtu badań filozoficznych. W XVII w. nastąpiło rozdzielenie filozofii i nauki. Jeszcze do XIX wieku wielu naukowców było jednocześnie filozofami.

Współczesna filozofia przyrody

zajmuje się rozważaniami nad rzeczywistością materialną, opierając się o dorobek nauk empirycznych, uwzględniając ich metodologię i historię nauki. Podejmuje również problemy pomijane przez nauki empiryczne lub też zajmuje holistyczne stanowisko wobec człowieka i natury.
Od filozofii przyrody należy też odróżnić filozofię nauki, która za swój przedmiot bierze samą naukę, a nie przyrodę. Filozoficzna refleksja nad nauką obejmuje jej krytykę i analizę jej metod badawczych, a także badanie języka nauki.
Zagadnienia występujące we współczesnej filozofii przyrody:

  • problem elementarnych składników materii;
  • natura czasu;
  • natura przestrzeni;
  • problemy nieskończoności czasu i przestrzeni;
  • problemy prawidłowości zachodzących w przyrodzie, przyczynowości, determinizmu i indeterminizmu;
  • istota życia, jego geneza i ewolucja;
  • problem świadomości;
  • problem matematyczności przyrody;
  • podstawowe założenia filozoficzne nauk empirycznych;
  • filozoficzne interpretacje teorii naukowych.

Książki, czasopisma, artykuły, blogi

Warsztaty, wykłady, seminaria

Ostatnie aktualności

C. S. Lewis. Wyobraźnia, rozum i wiara

Fundacja Prodoteo, Instytut Filozofii Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, Instytut Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego zapraszają na konferencję „C. S. Lewis. Wyobraźnia, rozum i wiara”, która odbędzie się w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie 22–23 października 2026 r. Gościem specjalnym konferencji będzie dr Michael Ward (University of Oxford), który wygłosi referat poświęcony kosmologicznej wizji zawartej w „Opowieściach z Narnii”. W programie konferencji przewidziany jest […]

O Arthurze Collierze, George’u Berkeleyu i filozoficznym procesie poszlakowym | Pogawędnik Filozoficzny 174

Zapraszamy do wysłuchania opowieści o pewnym poszlakowym procesie, mającym udowodnić oryginalność słynnej tezy immaterialiistycznej. W 1710 roku George Berkeley ogłosił swój „Traktat o zasadach poznania ludzkiego”, w którym dowodził, że materia nie istnieje. Trzy lata później mało znany duchowny na angielskiej prowincji Arthur Collier opublikował niewielkie dziełko „Clavis universalis”, w którym – jak czytamy w podtytule – dowodzi się nieistnienia świata zewnętrznego. […]

Przedłużenie rejestracji – XIX Warsztaty Filozofii Przyrody

Szanowni Państwo, Sekcja Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego serdecznie zaprasza na kolejną edycję dorocznych Warsztatów Filozofii Przyrody. Tegoroczne spotkanie odbędzie się w Gnieźnie na koniec maja – od 28 do 31 maja 2026 roku i zgromadzi badaczy, filozofów oraz wszystkich zainteresowanych filozoficznym wymiarem nauk o przyrodzie. Warsztaty to przestrzeń, w której co roku spotykają się przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych – […]

Więcej aktualności

Nasza działalność

RedAkcja
Latest posts by RedAkcja (see all)