Kategoria: książka

Między materializmem a dualizmem: panpsychizm jako metastanowisko w filozofii umysłu

Nakładem Wydawnictwa Universitas ukazała się monografia Między materializmem a dualizmem: panpsychizm jako metastanowisko w filozofii umysłu autorstwa dra Artura Koseckiego z Instytutu Filozofii i Kognitywistyki US. Publikacja rozważa problem czy panpsychizm należy rozumieć jako samodzielną, konkurencyjną teorię metafizyczną, czy raczej jako pojęciową ramę porządkującą współczesne spory o relację między umysłem a ciałem. Autor prowadzi czytelnika od historycznych źródeł panpsychizmu […]

Ideologia. Studium analityczne

  Nie jest to tekst akademicki skierowany do zawodowych politologów, lecz do tych, którzy – jak ja- próbują zrozumieć, o co chodzi, kiedy spotykają słowo Ideologia. Kategorią ideologii zająłem się z ciekawości. Zainteresowany jej obecnością w rozlicznych narracjach potocznych, medialnych i politycznych, starałem się zebrać interesujące mnie wątki na temat genezy, struktury i funkcjonowania kategorii ideologii. […]  Książkę adresuję do czytelnika, który może nie dysponować wyłożoną […]

Byt i sens najwyższy: Rozmyślania logologiczne

W pracy tej rozważam problem sensowności bytu jako takiego, a w tym – jako pierwszoplanowy – egzystencji ludzkiej. Streszczając rzecz najogólniej: dochodzę do przekonania, że sensowność całego obszaru bytowości ujawnia się jako możliwość realizacji przez obdarzone wolną wolą istoty rozumne wartości autotelicznych („perfekcyjnych”), które mają swoje umocowanie w istnieniu absolutnym – w osobowym Bogu jako gwarancie najwyższej i ostatecznej sensowności […]

Czy filozofia jest terapią? Nowy cykl dyskusji nad monografiami w ramach PTF

Szanowni Państwo! Zapraszamy do udziału w pierwszym spotkaniu z cyklu dyskusji nad książkami filozoficznymi, które powstają w środowisku naszych lubelskich Uniwersytetów, ale także poza nimi.  Wiele interesujących monografii zasługuje na prezentacje w szerszym gronie akademickiej wspólnoty, a zwłaszcza wśród studentów studiów filozoficznych. Będą temu służyły spotkania, na których autorzy bieżących monografii z wszystkich dyscyplin filozofii zaprezentuja ich tematyke, zaś słuchacze będą mogli włączyć […]

Księga światów Tobiasza Kohna. Między wiedzą naukową a religijną mądrością – Adam Świeżyński

Ukazała się książka „Księga światów Tobiasza Kohna. Między wiedzą naukową a religijną mądrością”. „Zasadniczym twierdzeniem, jakie staram się zaprezentować i uzasadnić w niniejszym opracowaniu, jest teza, że Tobiasz Kohn, jako religijnie zaangażowany Żyd i zarazem zafascynowany nauką (zwłaszcza medycyną) wykształcony uczony, usiłował zarówno w swojej praktyce lekarskiej, jak i w napisanym przez siebie Dziele uzgodnić religijną i naukową perspektywę oglądu świata, nie deprecjonując […]

Metafilozofia i epistemologia. Studia i szkice z filozofii współczesnej – Ryszard Kleszcz

Monografia jest pracą z zakresu filozofii systematycznej. Problematyka książki koncentruje się na dwu wybranych grupach problemów: na problematyce metafilozoficznej, gdzie podejmuje się problematykę tego czym jest filozofia oraz na zagadnieniach natury epistemologicznej. W obrębie problematyki pierwszego typu oprócz wprowadzających uwag ogólnych analizowane są stanowiska takich autorów jak: Roman Ingarden, Bertrand Russell, Karl R. Popper oraz Peter F. Strawson. […]

Historia sceptycyzmu. W poszukiwaniu spójności seria: Monografie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej autorzy: Renata Ziemińska

Historia sceptycyzmu. W poszukiwaniu spójności

Książka jest pierwszą całościową rekonstrukcją dziejów sceptycyzmu (od starożytności po współczesność). Należy zarówno do historii filozofii, jak i epistemologii. Z jednej strony przedstawia rozwój sceptycyzmu, z drugiej wskazuje na jego niespójność. Analiza stanowisk sceptyckich przy wykorzystaniu narzędzi pojęciowych współczesnej epistemologii, zwłaszcza teorii gier językowych Ludwiga Wittgensteina i teorii aktów mowy Johna Searle’a, sugeruje, że niespójność ta ma charakter pragmatyczny. Nie jest to sprzeczność […]

Spór o racjonalność naukową Od Poincarégo do Laudana

W każdej rozsądnej konstruktywistycznej filozofii nauki rozróżnia się te części naszej wiedzy, które przyjmujemy na mocy umowy, i te, które są niejako wytworami oddziaływania systemu pojęciowego ze światem. Powstają w związku z tym dwa wielkie problemy, wokół których, pośrednio lub bezpośrednio, koncentrowały się rozważania konstruktywistycznych filozofów nauki. Problem pierwszy: które części systemu teoretycznego pełnią rolę definicji, a zatem są akceptowane […]

Investigations in the Theory of Knowledge at the Maria Curie-Skłodowska University

W Wydawnictwie Brill ukazała się monografia wydana pod red. Marka Hetmańskiego i Jana Pomorskiego pt. Investigations in Theory of Knowledge at the Maria Curie-Sklodowska University. Praca prezentuje wieloletni dorobek czterech filozofów – Narcyza Łubnickiego, Ludwika Flecka, Leona Koja i Zdzisława Cackowskiego – którzy stanowili dwa pierwsze pokolenia filozofów w UMCS. To antenaci Instytutu Filozofii UMCS, którzy zostali w ten sposób uczczeni na 80-lecie […]

Eksperymenty myślowe. Jak testujemy rzeczywistość?

Czy możemy odkrywać nowe prawdy o świecie, nie wychodząc poza własny umysł? Czy myślenie rozpoczynające się od „Jeśli” lub „Co by było, gdyby” może dostarczać nam wiedzy równie wiarygodnej jak empiryczne badania? Eksperymenty myślowe od wieków pomagają filozofom i naukow­com w ich pracy badawczej – od Platona i Galileusza po współcze­sną fizykę i naukę o świadomości. Niektóre z nich zmieniły oblicze nauki, inne zaś obnażyły […]

Teologia i Wszechświat – Michał Heller

Czy wiara ma coś wspólnego z naukami przyrodniczymi? Ks. Michał Heller pokazuje, że tak. Łączy je idea racjonalności, która jest kluczem do zrozumienia Wszechświata, przenikniętego stwórczą obecnością Boga i zarazem poddającego się badaniu przez nauki empiryczne. Wydanie to stanowi zbiór trzech książek autora o racjonalności: Nowa fizyka i nowa teologia; Moralność myślenia oraz Czy fizyka jest nauką humanistyczną?. To obowiązkowa lektura dla wszystkich, którzy chcą się dowiedzieć, dlaczego nauka i wiara […]

Projekt w przyrodzie? Najważniejsze argumenty za i przeciw

Książka Projekt w przyrodzie? Najważniejsze argumenty za i przeciw to wyjątkowa publikacja nie tylko w literaturze polskiej, ale także światowej. Jej wyjątkowość polega na równomiernym zestawieniu poglądów dotyczących kluczowych zagadnień w ogólnej problematyce pochodzenia Wszechświata, pochodzenia życia i jego rozwoju. Wszystkie zebrane w książce opinie uczonych dotyczą wciąż trwającego w nauce sporu, czy świat należy traktować wyłącznie w kategoriach losowych zdarzeń i praw przyrody, czy może należy […]

Ukazał się XIX tom w serii „Słowniki Społeczne” pod tytułem: „Naukoznawstwo” (i angielska wersja: „Science of science”) redagowany przez prof. dr hab. Pawła Kawalca (Katolicki Uniwersytet Lubelski) i dr Jacka Poznańskiego SJ.

Naukoznawstwo. XIX tom w serii Słowniki Społeczne

Ukazał się XIX tom w serii „Słowniki Społeczne” pod tytułem: „Naukoznawstwo” (i angielska wersja: „Science of science”) redagowany przez prof. dr hab. Pawła Kawalca (Katolicki Uniwersytet Lubelski) i dr Jacka Poznańskiego SJ. Opracowanie powstało przede wszystkim dzięki współpracy Redaktorów z Komitetem Naukoznawstwa Polskiej Akademii Nauk. W tomie zebrano prace uczonych reprezentujących środowiska naukoznawcze, mające wieloletnią tradycję współpracy z Komitetem Naukoznawstwa PAN, […]

Zawód jak każdy inny?

Ideały i wartości ludzi nauki to podstawa nie tylko ich pracy zawodowej, lecz także odpowiedzialności wobec społeczeństwa. To właśnie wierność etosowi zawodu buduje zaufanie do instytucji naukowych – a bez tego zaufania sama nauka nie ma racji bytu. Nauka to nie tylko badania i ich wyniki. Jest ona również przedsięwzięciem społecznym – zwłaszcza współcześnie ze względu m.in. na wielość aktywności badawczych i wpływ osiągnięć nauki oraz technologii na codzienne życie milionów […]

Od Arystotelesa do Darwina i z powrotem. Szkic o pewnych stałych biofilozofii

Książka dotyczy problemu zmienności przyrody i ewolucji gatunków bytów ożywionych. Jednak w tytule nie ma słowa „ewolucja”, a podtytuł dotyczy „stałych w biofilozofii”. Autor używa terminu „ewolucja” dopiero w rozdziale trzecim, omawiając stan nauki przed Darwinem. Książka dotyczy zatem kwestii bardziej centralnej niż ewolucja. Étienne Gilson Od Arystotelesa do Darwina i z powrotem. Szkic o pewnych stałych biofilozofii Gilson proponuje powrót do Arystotelesa – […]

Stać się więcej niż człowiekiem. Studia krytyczne na temat transhumanizmu

Książka dotyczy antropologicznych i etycznych aspektów transhumanizmu, poddając je krytycznej analizie. Transhumanizm jest ruchem społecznym i kulturowym, a jego główną ideą jest radykalne ulepszanie ludzkiej istoty. Transhumaniści postrzegają stan człowieka jako niesatysfakcjonujący i niespełniający ludzkich marzeń i oczekiwań. Człowiek powinien uwolnić się od naturalnych granic i stać się kimś więcej niż jest. Grzegorz Hołub Stać się więcej niż […]

Szkic dedukcyjnej teorii życia – Andrzej Gecow

W książce wyprowadzona jest na drodze dedukcyjnej ‘definicja życia’, w dwóch spójnych wersjach, ale ‘definicja życia’ to zbyt uproszczone oczekiwanie. Wywód wychodzący z bardziej podstawowych założeń ma za podstawę nieznany dotąd stan pośredni pomiędzy chaosem a porządkiem (nazwany tu półchaosem), wykryty drogą komputerowych symulacji dynamicznych, deterministycznych sieci złożonych. Wyniki te korygują znaną hipotezę Kauffmana: ‘życie na granicy porządku i chaosu’ (wynikającą ze statystycznych cech […]

O rzeczywistości

Człowiek od zawsze poszukiwał sensu. Marzenie, by dostrzec w świecie harmonię, przekonać się, że wszystko wokół jest uporządkowane, że jest się częścią tego ładu – towarzyszyło tak filozofom, jak i artystom, naukowcom oraz zwykłym ludziom od zarania dziejów. Znalezienie odpowiedzi na fundamentalne pytania niesie obietnicę pewności i równowagi pośród niepokojów egzystencji. Dziś, w dobie coraz szerszej wiedzy i postępującej specjalizacji poszczególnych dziedzin nauki, […]

Nauka a religia. Spory, kontrowersje i wyzwania – Kamil Trombik

Książka Kamila Trombika „Nauka a religia. Spory, kontrowersje i wyzwania” to syntetyczne wprowadzenie do tematu, które analizuje relacje między nauką a religią, poruszając kwestie historyczne, współczesne spory i wyzwania. Publikacja podejmuje próby znalezienia odpowiedzi na pytania dotyczące możliwości pogodzenia naukowego i religijnego obrazu świata, roli argumentów za istnieniem Boga w świetle współczesnych teorii naukowych oraz wpływu nauki na ideę sensu życia. Tekst […]

Rozmowy o Człowieku

26 listopada 2025 r. w Auli PAU odbędzie się kolejne spotkanie z cyklu ROZMOWY O CZŁOWIEKU. Profesorowie Bartosz Brożek, Michał Heller i Jerzy Stelmach zmierzą się z pytaniami prof. Dominiki Dudek i spróbują odpowiedzieć na pytanie czym jest 'cokolwiek’. A wszystko za sprawą nowej książki o frapującym tytule „Cokolwiek”, która za kilka dni będzie miała premierę. Autorzy o swojej nowej publikacji piszą tak: Jest to czwarta, […]