Teologia Arthura Peacocke’a. Filozoficzne i naukowe uwarunkowania

Nakładem Wydawnictwa Scriptum ukazała się książka pt. Teologia Arthura Peacocke’a. Filozoficzne i naukowe uwarunkowania. Jej autorem jest Aleksander Rosół.

Książka stara się ukazać poszukiwania interpretacyjne jednego z czołowych przedstawicieli zajmujących się eksploracją przestrzeni granicznych nauk i teologii – Arthura Peacocke’a, biologa molekularnego i równocześnie anglikańskiego duchownego, który w roku 2001 za swoje badania uzyskał prestiżową nagrodę Templetona. Wizja wspólnej naukowo-teologicznej drogi do zrozumienia, którą starał się ukazywać w swoich pracach, stanowi główne przesłanie jego twórczości intelektualnej. Jako naukowiec i równocześnie teolog chciał dokonać uspójnienia myśli teologicznej z naukowymi perspektywami współczesnych badań dotyczących np. możliwych rozwiązań genezy świata, wyjaśnienia powszechności i różnorodności wierzeń religijnych, zależności i relacji między mózgiem a umysłem czy zakresu aplikacji filozoficznych koncepcji naturalistyczno-redukcjonistycznych tak w naukach, jak i w teologii.

Teologia ewolucyjna. Założenia-problemy-hipotezy

Prezentowana Czytelnikowi obecna postać tego studium stanowi produkt długiego procesu konceptualnych poszukiwań, prowadzo­nych przez teologa i filozofa, których połączyła wspólna fascyna­cja nauką jako miejsca, gdzie w komplementarny względem siebie sposób schodzą się miejsca teologicznego i filozoficznego pozna­nia. I choć w swoich pierwszych inspiracjach polegaliśmy na pracach współczesnych teologów ewolucyjnych, takich jak Dennis Edwards czy John Haught, to jednak nasza uwaga […]

Fizykalizm i ewolucjonizm w epistemologii znaturalizowanej

Książka stanowi dogłębne studium epistemologii znaturalizowanej w jej dwóch odsłonach – fizykalistycznej i ewolucjonistycznej. Jest przy tym jedynym tak szczegółowym omówieniem epistemologii ewolucyjnej (zarówno jeśli chodzi o polską, jak i zagraniczną literaturę). Autorka stawia pytania o ontologiczne, metodologiczne i epistemologiczne podstawy omawianych przez nią stanowisk. Dowodzi (odwołując się nie tylko do filozoficznych rozważań, ale także wiedzy z obszaru neuronauk czy genetyki), że konstruktywizm biologiczno-kulturowy (program […]

Zapomniany geniusz fizyki. Rzecz o Marianie Smoluchowskim

Zapomniany geniusz fizyki, rzecz o Marianie Smoluchowskim to książka popularnonaukowa, której celem jest przybliżenie szerszemu kręgowi czytelników postaci wybitnego fizyka i filozofa. Znalazło się w niej wiele wątków biograficznych – wykorzystano między innymi materiały wspomnieniowe opisujące Smoluchowskiego jako pedagoga, naukowca, alpinistę i ojca rodziny, które dość licznie publikowano po nieoczekiwanej śmierci fizyka. Autor prezentuje zasługi polskiego fizyka […]

Etologia i wartości. Ujęcie Jerzego Chmurzyńskiego

Etologia i wartości. Ujęcie Jerzego Chmurzyńskiego

  Czy wyróżniona ścieżka ewolucjonistyczna w labiryncie wiedzy naukowej, wskazana przez K. Darwina, pokazuje nam lustro, w którym człowiek powinien się przyglądać i rozpoznawać swoje oblicze oraz szukać wskazówek, co i gdzie należy eksplorować głębiej, aby siebie lepiej zrozumieć? Czy tym lustrem jest historia przyrody, historia naszego gatunku i gatunków pokrewnych? Czy w nim powinniśmy oglądać siebie i szukać wskazówek, jak należy na nowo odpowiedzieć […]

Nie zajmujemy się problemami, tylko ich rozwiazywaniem. Debata wokół książki Andrzeja Bronka, Stanisława Majdańskiego i Moniki Walczak

Nie zajmujemy się problemami, tylko ich rozwiazywaniem. Debata wokół książki Andrzeja Bronka, Stanisława Majdańskiego i Moniki Walczak

Instytut Filozofii AIK zaprasza na debatę wokół książki Andrzeja Bronka, Stanisława Majdańskiego i Moniki Walczak pt. ,,Nie zajmujemy się problemami, tylko ich rozwiazywaniem!’’. Debata odbędzie się w 23 listopada 2022 roku (środa) o godz.17:00. Debatę można śledzić pod adresem:  https://youtu.be/27T83iizUKk (kanał YouTube Akademii Ignatianum w Krakowie).       Podobne wpisy: Logos problematicos, czyli problem z problemem Metodologia nauk. Cz. I. Czym […]

Logos problematicos, czyli problem z problemem

Logos problematicos, czyli problem z problemem

Monografia Logos problematicos, czyli problem z problemem Andrzeja Bronka, Stanisława Majdańskiego i Moniki Walczak, profesorów Wydziału Filozofii KUL, stanowi filozoficzny namysł na naukową i filozoficzną kategorią problemu. Porusza takie zagadnienia jak: geneza problemów poznawczych, natura i struktura problemu, typy i funkcje problemów, specyfika problemów naukowych, specyfika problemów filozoficznych, czym jest problem interdyscyplinarny oraz co to znaczy rozwiązać problem. Rozważania te poprzedzone […]

O pochodzeniu. Ujęcie filozoficzne

Problem pochodzenia, „skąd się to wzięło?”, to – obok pytania o istotę i cel – jeden z trzech zasadniczych typów problemów filozoficznych dotyczących rzeczywistości przyrodniczej. Obecnie najciekawsze dyskusje w tym obszarze dotyczą teorii inteligentnego projektu i jej związkom z teorią ewolucji lub szerzej – z naturalizmem. „O pochodzeniu. Ujęcie filozoficzne” pod redakcją Grzegorza Malca i ze wstępem Kazimierza Jodkowskiego to zbiór artykułów uznanych specjalistów […]

Rozum w zdrowym rozsądku – George Santayana

Niniejsza rozprawa George’a Santayany (1863–1952), należącego do najważniejszych amerykańskich filozofów XX wieku, stanowi pierwszą część cyklu The Life of Reason (1905–1906), jednego z dwóch, obok późniejszych Realms of Being (1927–1940), monumentalnych dzieł myśliciela. Na Życie Rozumu składają się tomy ukazujące przejawianie się rozumności w zdrowym rozsądku, społeczeństwie, religii, sztuce i nauce. […] Santayana stara się unikać metafizycznych skrajności materializmu i idealizmu […]

Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk

Książka Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk jest […] wartościowym i ważnym w obecnych warunkach politycznych kompendium wiedzy o wyzwaniu klimatycznym – kompendium wciągającym i przyjaznym dla odbiorców. Co więcej, cieszy ona bogactwem konkretnych przykładów możliwego działania, także w Polsce, w obliczu wyzwania katastrofy klimatycznej. Jako zaangażowany emocjonalnie i politycznie, interdyscyplinarny, a zarazem spójny teoretycznie manifest, wypełni ona […]

Mapy nauki. Badania, potencjał oraz wyzwania w przykładach

Książka, operując przykładami, odsłania fenomen map nauki oraz wprowadza w szczegóły warsztatu związanego z przetwarzaniem i wizualizacją danych. To pole badań przyciąga specjalistów z różnych dyscyplin naukowych, stawiających pytania dotyczące rozwoju i historii, a także filozofii i socjologii nauki w szerokim sensie. Żeby ukazać meritum map nauki, autorka na jednej z pierwszych stron książki przytacza trzy cytaty znanych ludzi mówiące o znaczeniu tego […]

Ontologie strukturalne czasoprzestrzeni - Damian Luty

Ontologie strukturalne czasoprzestrzeni – Damian Luty

Pole problemowe pracy tworzą dwie debaty. Pierwsza z nich dotyczy popraw­ności bądź właściwej postaci ontycznego realizmu strukturalnego (OSR), nurtu filozoficznej refleksji nad fundamentalnymi teoriami fizycznymi zainicjowane­go przez Jamesa Ladymana (2018) i rozwijanego również przez Stevena Frencha (2014). OSR jest rezultatem krytyki stanowiska nazywanego epistemicznym re­alizmem strukturalnym (ESR) (Worrall 2018). W ramach OSR zaproponowano interesujące interpretacje przede […]

Sięgając po niezbadane. Publikacja wydana z okazji jubileuszu 30-lecia Fundacji na rzecz Nauki Polskiej

„Sięgając po niezbadane” – taki tytuł nosi publikacja wydana z okazji jubileuszu 30-lecia Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Przybliżono w niej najważniejsze osiągnięcia naukowe laureatów grantów FNP.   Fundacja na rzecz Nauki Polskiej w grudniu ub.r. skończyła 30 lat. Z okazji jubileuszu FNP postanowiła przybliżyć dokonania wybranych laureatów. Kluczowym założeniem w selekcji był ścisły związek między wsparciem udzielanym badaczom przez Fundację […]

Zmiany jakościowe i ich miara w traktacie O sześciu niedorzecznościach

Do rąk czytelnika trafia druga książka z serii tłumaczeń tekstów autorstwa Oksfordzkich Kalkulatorów – czternastowiecznych filozofów przyrody działających na Uniwersytecie Oksfordzkim. Pierwsze dzieło przetłumaczone na język polski to Kwestie o ruchu Ryszarda Kilvingtona, będące częścią jego komentarza do Fizyki Arystotelesa (Elżbieta Jung, Arystoteles na nowo odczytany. Ryszarda Kilvingtona „Kwestie o ruchu”, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2014). Obecny tom zawiera tłumaczenie, poprzedzone obszernym […]

Część i całość. W stronę topoontologii

Przenieśmy się do krainy płaszczaków, czyli krainy stworzonej przez Edwina Abbotta, brytyjskiego pisarza, autora Flatlandii. Wyobraźmy sobie świat złożony z dużej kartki papieru. Jego mieszkańcy, odcinki, trójkąty, kwadraty, pięciokąty i inne figury mogą się swobodnie poruszać po tej kartce, ale nie mogą wyjść ani pod nią, ani ponad nią. Jak płaszczaki widzą siebie nawzajem? Okrągła moneta na kartce widziana z góry […]

Od Darwina do DNA. Debata wokół teorii inteligentnego projektu – William Dembski i Michael Ruse (red.)

William Dembski i Michael Ruse przedstawiają wyczerpujący i wyważony przegląd debaty dotyczącej biologicznych początków – kontrowersyjnej dialektyki toczonej od czasu publikacji książki Darwina O powstawaniu gatunków w 1859 roku. Czy obecność projektu w organizmach jest rezultatem niekierowanych sił przyrodniczych? Czy może jednak mamy do czynienia z zamysłem i teleologią, a jeżeli tak, to czy ten projekt jest wykrywalny empirycznie, a tym samym podlega badaniom naukowym? Zasadniczo istnieją […]

Geny. Medyczne tajemnice i niesamowita opowieść o ich wyjaśnieniu Euan Angus Ashley

Geny. Medyczne tajemnice i niesamowita opowieść o ich wyjaśnieniu

Dla Finów Eero Mäntyranta jest ikoną. Biegacz narciarski siedem razy zdobył medale olimpijskie i pięć razy był medalistą mistrzostw świata. Nie miał sobie równych. Nic dziwnego, że wiele osób podejrzewało go o doping. Czemu zawdzięczał wybitne osiągnięcia? Co robił, że bił rywali na głowę? Czy był “superczłowiekiem”? Dopiero po latach okazało się, że wyjaśnienie tej medycznej zagadki tkwi… w genach. Niezwykłą historię Eero […]

Błąd Galileusza

Jeden z wiodących filozofów umysłu jasno, lecz prowokująco argumentuje na rzecz całkowicie nowej teorii świadomości: panpsychizmu. Zrozumienie, w jaki sposób mózg wytwarza świadomość, to jedno z największych wyzwań współczesnej nauki. Część filozofów twierdzi, że świadomość to coś nadprogramowego, czego nie da się sprowadzić do fizycznej maszynerii mózgu. Inni uważają, że wyjaśnienie świadomości wymaga jedynie konsekwentnego wykorzystania metod, jakimi naukowcy posługiwali się do tej pory. […]

Standardowy model kosmologiczny. Studium metodologiczne

Kosmologia współczesna ma status nauki interdyscyplinarnej w tym sensie, że łączy dwie teorie, na bazie których wypracowywany jest model – standardowy model cząstek elementarnych i standardowy model kosmologiczny. Ta metodo­logiczna ewolucja dokonuje się dzięki doskonalonym narzędziom obserwacji (no­woczesne teleskopy, detektory, misje satelitarne). Efekty obserwacji naziemnych i satelitarnych dają się przedstawić między innymi w postaci map wielkoskalowej struktury Wszechświata, co pozwala […]

Rozwój nauki w biofilozofii Georges’a Canguilhema

Fakt, że Canguilhem występuje zawsze w towarzystwie swoich francuskich kolegów i koleżanek powoduje, że nie jest, jak i mało kto z tego grona, uznawany za interesującego myśliciela przez tak zwaną analityczną filozofię nauki. Wynika to zapewne z ograniczonej dostępności francuskich prac oraz bariery językowej, która powoli zanika wraz z kolejnymi tłumaczeniami i artykułami omawiającymi poszczególnych myślicieli. Drugi powód jest pewnie o wiele bardziej istotny. Współczesną francuską filozofię […]