Czy mechanika kwantowa rzuca nowe światło na stare problemy filozoficzne? – prof. Tomasz Placek

19 maja 2022 r.  Redakcja Filozofuj! gościła na redakcyjnej kanapie prof. Tomasza Placka. Było to drugie spotkanie z cyklu „Filozof na kanapie” poświęcone filozoficznym problemom w fizyce kwantowej. Rozmowa wokół numeru 1/2022 F! „Rzeczywistość kwantowa” dotyczyła m.in. tego, dlaczego fizyka kwantowa potrzebuje interpretacji i jaki jest metodologiczny status tych interpretacji, tego, czy mechanika kwantowa wymaga zmiany logiki i wielu innych fascynujących kwestii. Z odcinka dowiecie się tego, dlaczego […]

Filozoficzne spory o ludzką wolność. Program LXIV Tygodnia Filozoficznego

  Najstarsze świadectwa kultury i cywilizacji zachodniej potwierdzają, iż ludzkie społeczności od wieków wysoko ceniły sobie wolność. Gotowość starożytnych Greków, Izraelitów czy Rzymian do ponoszenia najwyższych ofiar w obronie wolności własnego państwa lub narodu do dziś budzi zdumienie i podziw. Zupełnie inaczej podchodzono natomiast do wolności indywidualnej, którą całkowicie podporządkowywano spersonifikowanym bóstwom, takim jak Ananke, Mojry, Tyche czy Fatum. Na tym […]

Philosophical Schools After 1950 International Conference: Warsaw, May 9-10, 2022

Philosophical Schools After 1950

W poniedziałek, 9 maja 2022 r., rozpoczyna się organizowana przez Filozofia na Uniwersytecie Warszawskim UW konferencja “Philosophical Schools After 1950” (9-10 maja 2022, BUW, 9 maja: sala 315, 10 maja: sala 254). Czego można się spodziewać? Świetni goście z Polski i z zagranicy zmierzą się z takimi pytaniami jak: czy po 1950 istniały na świecie szkoły filozoficzne? Jak można badać ten fenomen? Co decyduje o tym, czy coś jest […]

Filozoficzne implikacje kosmologii antropicznej

Międzywarsztatowe Seminarium Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych PTF #2

  Zapraszamy na drugie Międzywarsztatowe Seminarium Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych PTF w dniu 26 marca 2022 r. (sobota).   Temat spotkania Filozoficzne implikacje kosmologii antropicznej dr hab. Sławomir Leciejewski (UAM)   SOBOTA, 26 MARCA 2022 r. o godz. 10:00 ONLINE ZOOM https://bit.ly/seminarium_fp_02   W drugiej połowie XX wieku badania z zakresu kosmologii naukowej zaczęto odnosić do faktu istnienia białkowych form życia na jednej […]

Języki antropocenu. Ogólnopolska Zdalna Konferencja Naukowa

Od czasu spopularyzowania pojęcia antropocen przez Paula Crutzena i Eugene’a Stoermera zrobiło ono tak dużą karierę, że ogłoszono nawet „zwrot geologiczny” w naukach humanistycznych (Christophe Bonneuil). Choć kategoria zwrotu bywa nadużywana, w tym przypadku wydaje się niezwykle trafna. Przedstawiciele i przedstawicielki nauki o systemie Ziemi podkreślają bowiem, że antropocen stanowi „zerwanie w funkcjonowaniu systemu Ziemi pojętego jako całość” (Clive Hamilton), prowadzące […]

Jakie znaczenie dla filozofów ma fizyka (nie tylko) kwantowa?

W sobotę, 26 lutego 2022 r. o g. 10.00 zapraszamy na czwarty live na fanpage’u Facebookowym „Filozofuj!” z cyklu „Filozof na kanapie” pt. Jakie znaczenie dla filozofów ma fizyka (nie tylko) kwantowa? Najbliższa rozmowa w redakcji (wokół numeru 1/2022 F! „Rzeczywistość kwantowa”) będzie dotyczyła m.in. tego, czy filozofia ma coś do zaoferowania fizyce, czy świadomość odgrywa jakąś istotną rolę w obserwacji, dlaczego mechanika kwantowa potrzebuje interpretacji, czy demon Laplace’a nie byłby w stanie […]

Big Data in Medieval Europe: Computing Daily Planetary Positions for Multiple Years

Seminarium z historii nauk przyrodniczych i ścisłych, 16 marca 2022 Zapraszamy na pierwsze w semestrze letnim seminarium z historii nauk przyrodniczych i ścisłych, które odbędzie się 16 marca 2022 roku (środa) o godz. 14.00. Prof. Richard Kremer z Dartmouth College, USA i ALFA Project, Paryż wygłosi na platformie wykład Big Data in Medieval Europe: Computing Daily Planetary Positions for Multiple Years. Seminarium odbędzie się za pośrednictwem platformy […]

Część i całość. XVIII Ogólnopolska Konferencja Filozofii Fizyki

Wydział Fizyki i Wydział Filozoficzny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zapraszają na XVIII Ogólnopolską Konferencję Filozofii Fizyki, która odbędzie się 4 i 5 marca 2022 r. w trybie zdalnym na platformie Teams. Patronat nad konferencją objęły Poznańskie Oddziały: Polskiego Towarzystwa Fizycznego i Polskiego Towarzystwa Filozoficznego. Część i całość Program 4 marca (piątek) LINK na I dzień konferencji https://bit.ly/czesc_calosc_piatek 09.00 – otwarcie konferencji – prof. Zdzisław Błaszczak, prof. Antoni […]

Czy nauka stała się religią?

Nie sposób nie dostrzec specyficznego podejścia do nauki, jakie daje o sobie znać ostatnimi czasy coraz częściej w tzw. opinii publicznej i które coraz wyraźniej uwidacznia się w badaniach ankietowych.Okazuje się, że podejście ludzi nie zajmujących się fachowo badaniami naukowymi wyraźnie zaczyna przypominać podejście religijne, charakteryzujące się takimi cechami jak: istnienia „ezoterycznego” dla większości ludzi języka (matematyka), poczucie „tajemniczości”, […]

Naukowy obraz świata u zarania III tysiąclecia – Wojciech Sady

Naukowy obraz świata 01   Naukowy obraz świata 02 Naukowy obraz świata 03 Naukowy obraz świata 04 Naukowy obraz świata 05 Naukowy obraz świata 06 Podobne wpisy: Historia nauk przyrodniczych dla humanistów (4-6) – Wojciech Sady Prawdziwość jako kryterium demarkacji Nauka i religia – przyjaciele czy wrogowie? Alberta Einsteina droga do rzeczywistości – […]

Charles H. Bennett – Insights from physics into information theory and vice versa

W cyklu “Nauka bez granic” (Nauka bez granic) zapraszamy na wykład prof. Charlesa H. Bennetta “Insights from physics into information theory and vice versa “oraz na rozmowę bez granic, którą z prof. Bennettem przeprowadził dr Karol Jałochowski. Spotkanie poprowadziła dr inż. Agnieszka Żelazna z Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki Lubelskiej. Wydarzenie miało miejsce 23 września 2021 r. w ACKiM UMCS Chatka Żaka podczas XVII Lubelskiego Festiwalu Nauki, […]

Transhumanizm: Geneza, koncepcje, ograniczenia. Publiczna obrona rozprawy doktorskiej mgr. Marcina Garbowskiego

Zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2018 r. poz. 261) oraz zgodnie z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669), uprzejmie informuję, […]

Prawdziwość jako kryterium demarkacji

Empiryści logiczni i Popper chcieli nauki oczyszczonej z metafizyki. Kuhn (1962) wykazał, że bez metafizyki – czyli empirycznie niesprawdzalnych założeń – nie ma nauki. Wykorzystali to m.in. kreacjoniści „naukowi”, którzy twierdzili, że teoria ewolucji wydaje się lepsza od teorii rozumnego projektanta tylko dlatego, że wcześniej przyjęto metafizyczne założenia naturalistyczne. Mahner (2007) odpowiedział na to, że istnieje „dobra” metafizyka i to ona czyni dany system przekonań naukowym. A zatem o naukowości ma decydować to, co teoria (milcząco) twierdzi o świecie, ale co jest empirycznie niesprawdzalne.

Tymczasem – i tego twierdzenia będę bronił – bardzo wiele z tego, co naukowcy twierdzą o świecie, jest prawdą – w sensie zgodności z rzeczywistością. Mało tego, właśnie dzięki systematyczności badań wiemy, że jest prawdą.

Naukowe są, w pierwszym rzędzie, nie teorie, ale prace badawcze. Naukowość teorii jest pochodna względem naukowości badań: teorie są naukowe, jeśli mają udane – naukowe – zastosowania. Badania każdorazowo oparte są na już posiadanej wiedzy. Naukowe są badania, w trakcie których układy eksperymentalne buduje się w oparciu o twierdzenia, o których wiemy, że są prawdziwe, a nowe twierdzenia wywnioskowuje się z tamtych twierdzeń i nowych wyników eksperymentów. A jeśli używamy założeń, których prawdziwość nie jest nam znana, to badania są naukowe, jeśli jasno zdajemy sobie z tego sprawę i uwzględniamy to gdy ogłaszamy wyniki swoich badań.

Zapraszamy do udziału w zdalnym posiedzeniu seminarium „Filozoficznych problemów wiedzy” w dniu 25 lutego br., godz. 11:30, w czasie którego referat nt. Prawdziwość jako kryterium demarkacji wygłosi Prof. Wojciech Sady (UŚ, Katowice).

The Vienna Circle and the Lvov-Warsaw School. Online Workshop in the History of Logic and Analytic Philosophy

The Vienna Circle and the Lvov-Warsaw School Online Workshop in the History of Logic and Analytic Philosophy February 12-13, 2022 Link to all sessions: https://us02web.zoom.us/j/89948844838   The Worksop presents two groups of early analytic philosophy: the Lvov-Warsaw School and the Vienna Circle as well as interactions between them. It is an event accompanying the […]

Od naukowości do pseudonaukowości – Zbigniew Drozdowicz

Polskie Towarzystwo Filozoficzne Oddział w Poznaniu zaprasza na wykład, który wygłosi Prof. Zbigniew Drozdowicz Wydział Antropologii i Kulturoznawstwa UAM Od naukowości do pseudonaukowości Wykład w trybie zdalnym odbędzie się w poniedziałek 7 lutego 2022 o godz. 18:00 Link do spotkania https://zoom.us/j/93931897764?pwd=QndaNXZ6T3VteUsyME82dHFrTVFpdz09 Meeting ID: 939 3189 7764 Passcode: 35zAc9 Podobne wpisy: A Singular Universe. Reflections from Physics for Philosophers of Nature Aktualność (neo)tomizmu lowańskiego Moralny wymiar cielesności […]

Seminarium Pracowni Historii Nauk Przyrodniczych i Medycznych IHN PAN

Zapraszamy na seminaria Pracowni Historii Nauk Przyrodniczych i Medycznych Instytutu Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk. Podczas któreodbędzie się 2 lutego 2022 r. o godzinie 12.00 (online) dr hab. Anna Trojanowska, prof. PAN zaprezentuje temat: Rośliny lecznicze stosowane w czasie morowego powietrza opisane w Zielniku Szymona Syreniusza (1613). Zainteresowanych udziałem prosimy o kontakt z prof. Iwoną Arabas (iarabas@ihnpan.pl). Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii […]

Zwodniczy ogród błędów. Piśmiennictwo alchemiczne do końca XVIII wieku – Rafał T. Prinke. OPEN ACCES

[1]   Rafał T. Prinke – Zwodniczy ogród błędów. Piśmiennictwo alchemiczne do końca XVIII wieku „Zwodniczy ogród błędów” jest pierwszą w polskiej literaturze naukowej systematyczną i krytyczną prezentacją całości piśmiennictwa alchemicznego (wraz z towarzyszącą mu ikonografią) oraz aktualnego stanu badań nad tą specyficzną grupą źródeł. W swym zasadniczym założeniu praca stanowi wprowadzenie do źródłoznawstwa alchemii, poświęcając wiele miejsca kwestiom datacji, […]

Symetria w strukturze Wszechświata, symetria w biologii i fizyce

Centrum Studiów Zaawansowanych PW zaprasza na otwarte spotkanie online z cyklu OPEN TIME OF CAS – Rozmowy i Rozumowania pt. „Symetria w strukturze Wszechświata, symetria w biologii i fizyce”. Prelegentami będą: dr hab. Andrzej Dragan (Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski); prof. Jan Fronk (Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski); prof. Stanisław Janeczko (Centrum Studiów Zaawansowanych, Politechnika Warszawska). Spotkanie odbędzie się 16 grudnia 2021 r. o godz. 16:15 na platformie online. […]

Filozofia w informatyce VI

Zapraszamy na szóstą edycję konferencji pt. Filozofia w informatyce, która odbędzie się w dniach 16-17 grudnia 2021 r. w formie online. Na stronie konferencji czytamy: Nasze spotkania mają za zadanie scalać różne polskie środowiska naukowe i badawcze zajmujące się refleksją nad informatyką i służyć rozwojowi filozofii informatyki rozumianej jako ogólna refleksja nie tylko nad teoretycznymi i technologicznymi, ale również psychologicznymi i społecznymi aspektami tej dyscypliny. Mamy nadzieję, że zapraszając specjalistów […]

Realne / Nierealne. Ku fenomenologii wirtualności

  Zapraszamy na 20. Konferencję Polskiego Towarzystwa Fenomenologicznego, która odbędzie się w dniach 17-18 grudnia 2021 w formie hybrydowej. Organizatorzy Polskie Towarzystwo Fenomenologiczne Wydział Pedagogiki UW Uniwersytet Warszawski Instytut Filozofii i Socjologii PAN Tryb: Hybrydowy. Konferencja odbędzie się w Pałacu Staszica, ale możliwe jest uczestnictwo przez platformę Zoom. Osoby zainteresowane uczestnictwem online prosimy o zgłoszenie się przez mail: publicrelations@ifispan.edu.pl REAL/UNREAL. TOWARDS A PHENOMENOLOGY OF VIRTUALITY. REALNE NIEREALNE. […]