Kategoria: aktualności

Aksjologia nauki: między poznaniem a odpowiedzialnością. TRANSMISJA ONLINE

Zapraszamy Państwa do udziału online w konferencji naukowej „Aksjologia nauki: między poznaniem a odpowiedzialnością”, która odbędzie się 15 stycznia 2026 roku. Konferencja odbywa się w pierwszą rocznicę śmierci śp. ks. prof. Zygmunta Hajduka.

Tytuł konferencji – „między poznaniem a odpowiedzialnością” – oddaje centralne napięcie obecne zarówno w filozofii nauki, jak i w dorobku ks. prof. Hajduka. W dobie dynamicznego rozwoju nauk szczegółowych, technologii i zastosowań wiedzy pytania o aksjologiczne podstawy badań naukowych, o granice poznania oraz o odpowiedzialność uczonych nabierają szczególnej aktualności. Konferencja ma być przestrzenią interdyscyplinarnej refleksji nad tymi zagadnieniami, prowadzonej w duchu rzetelności metodologicznej i wrażliwości filozoficznej.

Ks. Prof. Zygmunt Hajduk należał do grona myślicieli, którzy konsekwentnie ukazywali naukę jako działalność osadzoną w porządku wartości – zarówno epistemicznych, jak i etycznych. W swoich pracach podejmował zagadnienia metodologii nauk, racjonalności poznania oraz odpowiedzialności uczonego za skutki poznania naukowego. Szczególne miejsce w jego późnych badaniach zajmowała aksjologia epistemiczna – refleksja nad wartościami konstytuującymi praktykę naukową i wyznaczającymi jej sens w kulturze współczesnej.

Aksjologia nauki: między poznaniem a odpowiedzialnością. W pierwszą rocznicę śmierci śp. ks. prof. Zygmunta Hajduka

Szanowni Państwo, w imieniu organizatorów mamy zaszczyt zaprosić Państwa do udziału w konferencji naukowej „Aksjologia nauki: między poznaniem a odpowiedzialnością”, która odbędzie się 15 stycznia 2026 roku na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Konferencja została zaplanowana jako wydarzenie o szczególnym charakterze – odbywa się w pierwszą rocznicę śmierci śp. ks. prof. Zygmunta Hajduka, wybitnego filozofa nauki, kapłana i nauczyciela akademickiego, wieloletniego […]

Ukazał się XIX tom w serii „Słowniki Społeczne” pod tytułem: „Naukoznawstwo” (i angielska wersja: „Science of science”) redagowany przez prof. dr hab. Pawła Kawalca (Katolicki Uniwersytet Lubelski) i dr Jacka Poznańskiego SJ.

Naukoznawstwo. XIX tom w serii Słowniki Społeczne

Ukazał się XIX tom w serii „Słowniki Społeczne” pod tytułem: „Naukoznawstwo” (i angielska wersja: „Science of science”) redagowany przez prof. dr hab. Pawła Kawalca (Katolicki Uniwersytet Lubelski) i dr Jacka Poznańskiego SJ. Opracowanie powstało przede wszystkim dzięki współpracy Redaktorów z Komitetem Naukoznawstwa Polskiej Akademii Nauk. W tomie zebrano prace uczonych reprezentujących środowiska naukoznawcze, mające wieloletnią tradycję współpracy z Komitetem Naukoznawstwa PAN, […]

Zawód jak każdy inny?

Ideały i wartości ludzi nauki to podstawa nie tylko ich pracy zawodowej, lecz także odpowiedzialności wobec społeczeństwa. To właśnie wierność etosowi zawodu buduje zaufanie do instytucji naukowych – a bez tego zaufania sama nauka nie ma racji bytu. Nauka to nie tylko badania i ich wyniki. Jest ona również przedsięwzięciem społecznym – zwłaszcza współcześnie ze względu m.in. na wielość aktywności badawczych i wpływ osiągnięć nauki oraz technologii na codzienne życie milionów […]

Od Arystotelesa do Darwina i z powrotem. Szkic o pewnych stałych biofilozofii

Książka dotyczy problemu zmienności przyrody i ewolucji gatunków bytów ożywionych. Jednak w tytule nie ma słowa „ewolucja”, a podtytuł dotyczy „stałych w biofilozofii”. Autor używa terminu „ewolucja” dopiero w rozdziale trzecim, omawiając stan nauki przed Darwinem. Książka dotyczy zatem kwestii bardziej centralnej niż ewolucja. Étienne Gilson Od Arystotelesa do Darwina i z powrotem. Szkic o pewnych stałych biofilozofii Gilson proponuje powrót do Arystotelesa – […]

Stać się więcej niż człowiekiem. Studia krytyczne na temat transhumanizmu

Książka dotyczy antropologicznych i etycznych aspektów transhumanizmu, poddając je krytycznej analizie. Transhumanizm jest ruchem społecznym i kulturowym, a jego główną ideą jest radykalne ulepszanie ludzkiej istoty. Transhumaniści postrzegają stan człowieka jako niesatysfakcjonujący i niespełniający ludzkich marzeń i oczekiwań. Człowiek powinien uwolnić się od naturalnych granic i stać się kimś więcej niż jest. Grzegorz Hołub Stać się więcej niż […]

Szkic dedukcyjnej teorii życia – Andrzej Gecow

W książce wyprowadzona jest na drodze dedukcyjnej ‘definicja życia’, w dwóch spójnych wersjach, ale ‘definicja życia’ to zbyt uproszczone oczekiwanie. Wywód wychodzący z bardziej podstawowych założeń ma za podstawę nieznany dotąd stan pośredni pomiędzy chaosem a porządkiem (nazwany tu półchaosem), wykryty drogą komputerowych symulacji dynamicznych, deterministycznych sieci złożonych. Wyniki te korygują znaną hipotezę Kauffmana: ‘życie na granicy porządku i chaosu’ (wynikającą ze statystycznych cech […]

O rzeczywistości

Człowiek od zawsze poszukiwał sensu. Marzenie, by dostrzec w świecie harmonię, przekonać się, że wszystko wokół jest uporządkowane, że jest się częścią tego ładu – towarzyszyło tak filozofom, jak i artystom, naukowcom oraz zwykłym ludziom od zarania dziejów. Znalezienie odpowiedzi na fundamentalne pytania niesie obietnicę pewności i równowagi pośród niepokojów egzystencji. Dziś, w dobie coraz szerszej wiedzy i postępującej specjalizacji poszczególnych dziedzin nauki, […]

Zmarł dr hab. Henryk Piersa, prof. KUL

Z głębokim żalem informujemy, że w dniu 14 grudnia 2025 roku zmarł dr hab., prof. KUL, fizyk Henryk Piersa. Prof. Henryk Piersa urodził się 5 maja 1933 roku w Gnatach (województwo mazowieckie). W 1959 roku obronił magisterium na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II na podstawie pracy „Relatywizm epistemologiczny a relatywizm w szczególnej teorii względności”, napisanej pod kierunkiem ks. S. Mazierskiego. W 1958 roku rozpoczął pracę na stanowisku asystenta […]

Zaproszenie na XIX Warsztaty Filozofii Przyrody

  Szanowni Państwo, mamy zaszczyt zaprosić Państwa do udziału w XIX Warsztatach Filozofii Przyrody, które odbędą się w dniach 28-31 maja 2026 roku w Gnieźnie. Wydarzenie to organizowane jest przez Sekcję Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego i stanowi wyjątkową okazję do zgłębienia problematyki filozoficznych podstaw nauk przyrodniczych oraz do wymiany doświadczeń w gronie naukowców, filozofów i pasjonatów przyrody. Warsztaty Filozofii […]

Zaproszenie na uroczystą sesję jubileuszową 80-lecia PTF

Szanowni Państwo, Członkinie i Członkowie Polskiego Towarzystwa Filozoficznego w Lublinie, zapraszamy na uroczystą sesję jubileuszową 80-lecia powstania Towarzystwa Filozoficznego i Psychologicznego w Lublinie. Powstało ono w UMCS, lecz od początku zrzeszało w swoich szeregach filozofów z obu lubelskich uniwersytetów. Na sesji zostanie zaprezentowana historia powstania Towarzystwa, które pod koniec lat 50-tych zostało przekształcone w lubelski oddział Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, w którym wszyscy teraz działamy. Szerzej […]

Nauka a religia. Spory, kontrowersje i wyzwania – Kamil Trombik

Książka Kamila Trombika „Nauka a religia. Spory, kontrowersje i wyzwania” to syntetyczne wprowadzenie do tematu, które analizuje relacje między nauką a religią, poruszając kwestie historyczne, współczesne spory i wyzwania. Publikacja podejmuje próby znalezienia odpowiedzi na pytania dotyczące możliwości pogodzenia naukowego i religijnego obrazu świata, roli argumentów za istnieniem Boga w świetle współczesnych teorii naukowych oraz wpływu nauki na ideę sensu życia. Tekst […]

Koncepcja budowy Wszechświata

Oddział Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu uprzejmie zaprasza na OTWARTĄ – XXVII sesję naukową z cyklu Dwugłos Nauki – pod tytułem: „Koncepcja budowy Wszechświata”. Tegoroczny XXVII Dwugłos Nauki poświęcony będzie zagadnieniu „Koncepcja budowy wszechświata”. Wykłady obejmą interdyscyplinarne spojrzenie na współczesną kosmologię, odkrycia dokonane dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Jamesa Webba, a także refleksję nad miejscem człowieka i sztucznej inteligencji w ewolucji wszechświata. Spotkanie tradycyjnie […]

Znaczenie filozofii Oświecenia w kulturze europejskiej

W piątek i sobotę, 27-28 listopada, zapraszamy na konferencję Znaczenie filozofii Oświecenia w kulturze europejskiej, która odbędzie się w Hotelu UMK (ul. Szosa Chełmińska 83a). To druga część trzydniowego spotkania badaczy filozofii nowożytnej. Współorganizatorami konferencji są: Instytut Filozofii UMK, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Polskie Towarzystwo Filozoficzne Oddział Toruń To już dziesiąta edycja konferencji „Znaczenie filozofii Oświecenia w kulturze europejskiej”. Wcześniejsze spotkania organizowane […]

Filozofia brytyjska XVII i XVIII

Zapraszamy na konferencję Filozofia brytyjska XVII i XVIII w., która odbędzie się w czwartek, 27 listopada, w Hotelu UMK (ul. Szosa Chełmińska 83a). Jest to pierwsza część trzydniowego spotkania badaczy filozofii nowożytnej. Współorganizatorami konferencji są: Instytut Filozofii UMK, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Polskie Towarzystwo Filozoficzne Oddział Toruń Celem spotkania jest integracja środowiska badaczy historii filozofii brytyjskiej, określenie stanu badań […]

Filozoficzna i biologiczna przyszłość życia we Wszechświecie

Zapraszamy na seminarium „Scientia et Fides” pt. „Filozoficzna i biologiczna przyszłość życia we Wszechświecie”! Prof. Marek Szulakiewicz i prof. Jan Kopcewicz postawią tezę, że kluczem do przyszłości jest nie tyle analiza życia, ile nasza zdolność do miłości. W czasach, gdy łatwo jest jedynie „funkcjonować”, ale trudno „żyć” pełnią, porozmawiamy o tym, jak odzyskać sens i chronić życie przed uprzedmiotowieniem. Czy postęp technologiczny musi stać się „eleganckim grobowcem” ludzkiego istnienia, […]

Rozmowy o Człowieku

26 listopada 2025 r. w Auli PAU odbędzie się kolejne spotkanie z cyklu ROZMOWY O CZŁOWIEKU. Profesorowie Bartosz Brożek, Michał Heller i Jerzy Stelmach zmierzą się z pytaniami prof. Dominiki Dudek i spróbują odpowiedzieć na pytanie czym jest 'cokolwiek’. A wszystko za sprawą nowej książki o frapującym tytule „Cokolwiek”, która za kilka dni będzie miała premierę. Autorzy o swojej nowej publikacji piszą tak: Jest to czwarta, […]

Filozofia eksperymentu w świetle nowego eksperymentalizmu

Książka stanowi przekrojowe opracowanie filozofii ekspe­rymentu z perspektywy tzw. nowego eksperymentalizmu, tj. nurtu w filozofii nauki, który od lat osiemdziesiątych XX wieku podkreśla niezależność eksperymentu od teorii i jego konstytutywną rolę w tworzeniu wiedzy naukowej. Publikacja podzielona została na dwie części: eksperymentalizm i nowy eksperymentalizm. W pierwszej omówiono historyczne i współczesne podejścia do ekspe­rymentu w nauce. W drugiej części książki przeanalizo­wano poglądy trzech głównych reprezentantów […]

Portrety życia. Życie jako problem biologiczny, filozoficzny i religijny

Portrety życia. Życie jako problem biologiczny, filozoficzny i religijny

Ziemia to samotna niebieska kropka w bezmiarze otaczającej ją kosmicznej ciemności. Na tym skrawku kosmicznej materii funkcjonuje jednak tajemny fenomen natury zwany życiem. Czy życie musiało się tutaj pojawić? Czy powstanie życia było szczególnym zbiegiem okoliczności lub czymś nieuchronnym? Czy musiał sięwykształcić gatunek inteligentny i zaawansowany technologicznie? Czy jesteśmy w olbrzymim Wszechświecie sami? Czym właściwie jest życie? Istnieje wiele fundamentalnych […]

Nagroda Nobla z fizyki w 2025 roku

  Komisja Układów Złożonych PAU zaprasza na hybrydowe posiedzenie naukowe, które odbędzie się 28 listopada (piątek) 2025 o godz. 16.00 w Sali im. Karoliny Lanckorońskiej PAU przy ul. Sławkowskiej 17 oraz na platformie ZOOM   Prof. dr hab. Leszek Motyka Instytut Fizyki Teoretycznej Uniwersytet Jagielloński Nagroda Nobla z fizyki w 2025 roku Related posts: Spotkania z Astronomią – Exoplanets: The Search for New Worlds Jak został […]