Filozoficzne implikacje kosmologii antropicznej

Międzywarsztatowe Seminarium Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych PTF #2

  Zapraszamy na drugie Międzywarsztatowe Seminarium Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych PTF w dniu 26 marca 2022 r. (sobota).   Temat spotkania Filozoficzne implikacje kosmologii antropicznej dr hab. Sławomir Leciejewski (UAM)   SOBOTA, 26 MARCA 2022 r. o godz. 10:00 ONLINE ZOOM https://bit.ly/seminarium_fp_02   W drugiej połowie XX wieku badania z zakresu kosmologii naukowej zaczęto odnosić do faktu istnienia białkowych form życia na jednej […]

Jakie znaczenie dla filozofów ma fizyka (nie tylko) kwantowa?

W sobotę, 26 lutego 2022 r. o g. 10.00 zapraszamy na czwarty live na fanpage’u Facebookowym „Filozofuj!” z cyklu „Filozof na kanapie” pt. Jakie znaczenie dla filozofów ma fizyka (nie tylko) kwantowa? Najbliższa rozmowa w redakcji (wokół numeru 1/2022 F! „Rzeczywistość kwantowa”) będzie dotyczyła m.in. tego, czy filozofia ma coś do zaoferowania fizyce, czy świadomość odgrywa jakąś istotną rolę w obserwacji, dlaczego mechanika kwantowa potrzebuje interpretacji, czy demon Laplace’a nie byłby w stanie […]

To be (polar, helical) or not to be - ciekłe kryształy i ich niezwykłe struktury

To be (polar, helical) or not to be – ciekłe kryształy i ich niezwykłe struktury

W ramach dorocznego Wykładu im. Aleksandra Jabłońskiego, którego XXXV edycję organizuje 24 lutego Instytut Fizyki UMK, prof. dr hab. Ewa Górecka z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego wygłosi prelekcję “To be (polar, helical) or not to be – ciekłe kryształy i ich niezwykłe struktury”. Typowe molekuły tworzące ciekłe kryształy mają sztywny, wydłużony kształt. Molekuły takie chętnie ustawiają się równolegle do siebie tworząc fazę nematyczną, […]

Symetria w strukturze Wszechświata, symetria w biologii i fizyce

Centrum Studiów Zaawansowanych PW zaprasza na otwarte spotkanie online z cyklu OPEN TIME OF CAS – Rozmowy i Rozumowania pt. „Symetria w strukturze Wszechświata, symetria w biologii i fizyce”. Prelegentami będą: dr hab. Andrzej Dragan (Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski); prof. Jan Fronk (Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski); prof. Stanisław Janeczko (Centrum Studiów Zaawansowanych, Politechnika Warszawska). Spotkanie odbędzie się 16 grudnia 2021 r. o godz. 16:15 na platformie online. […]

Historia nauk przyrodniczych dla humanistów (4-6) – Wojciech Sady

Historia nauk przyrodniczych dla humanistów (4/15) O przekładach w XII w. dzieł Greków na łacinę i o powstaniu pierwszych uniwersytetów, o braku badań na uniwersytetach średniowiecznych: mamy dzieła starożytnych i Biblię – i nie chcemy niczego więcej, o upadku Konstantynopola i przewiezieniu na Zachód dzieł Platona, o wynalezieniu pras drukarskich, o podróżach morskich i wielkich odkryciach geograficznych, o heliocentrycznym systemie Kopernika, o anatomicznym dziele Wesaliusza, o odkryciu liczb ujemnych […]

Wokół filozoficznej refleksji Stanisława Ziemiańskiego

Instytut Filozofii Akademii Ignatianum w Krakowie zaprasza na sympozjum naukowe z okazji Jubileuszu 90-lecia ks. prof. dr hab. Stanisława Ziemiańskiego SJ. Sympozjum odbędzie się we wtorek, 14 grudnia 2021 r. Wokół filozoficznej refleksji Stanisława Ziemiańskiego 10.15 Otwarcie sympozjum: ks. dr hab. Tomasz Homa SJ, prof. AIK (Dziekan Wydziału Filozoficznego) 10.30-12.30 Sesja I przewodniczy ks. dr Jacek Poznański SJ 10.30 Metafizyka: ks. dr hab. Tomasz Duma, prof. KUL 11.00 Teologia naturalna: prof. dr hab. […]

Prof. Robert Huber – Structural biology and its key role in the life sciences and in medicine

W cyklu „Nauka bez granic” (Science without borders) zapraszamy na wykład prof. Roberta Hubera „Structural biology and its key role in the life sciences and in medicine”, a także na rozmowę bez granic, którą z prof. Robertem Huberem odbył dr Dawid Myśliwiec. Wydarzenie miało miejsce 20 września 2021 r. podczas XVII Lubelskiego Festiwalu Nauki, który odbył się w dniach 18-24 września 2021 r. pod hasłem „Nauka bez granic. Enjoy science!” […]

Filozoficzne problemy wiedzy

Recepcja teorii mnogości Cantora: matematycy vs. teologowie

  Seminarium „Filozoficzne problemy wiedzy” odbędzie się 10 grudnia br. o godz. 11:30, w czasie którego referat nt. Recepcja teorii mnogości Cantora: matematycy vs. teologowie wygłosi Prof. Roman Murawski (UAM, Poznań). W referacie omówiona zostanie reakcja na koncepcje Georga Cantora, które dały początek teorii mnogości, w szczególności na jego rozważania dotyczące nieskończoności. Powiemy m.in. o reakcjach takich matematyków jak Dedekind, Hilbert, Kronecker, Mittag-Leffler, Klein. […]

Polska myśli ewolucjonistyczna w drugiej połowie XIX wieku – Michał Wagner. Międzywarsztatowe Seminarium Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych PTF

  Międzywarsztatowe Seminarium Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych PTF 18.12.2021, g. 10:00 (on-line – ZOOM) Michał Wagner Instytut Filozofii UKSW w Warszawie Polska myśli ewolucjonistyczna w drugiej połowie XIX wieku Streszczenie Analizując recepcję doktryny naukowej w danym kraju, można czasem dostrzec, iż jej krytyka bądź też obrona zmieniają jej treść. W mojej prezentacji będę argumentował, że taka […]

Współczesne kontrowersje etyczno-społeczne wokół początków życia ludzkiego

W dniu 22 października 2020 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis ustawy antyaborcyjnej z 1993, który zezwala na dokonanie aborcji w przypadku ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu, jest niezgodny z Konstytucją. Orzeczenie to wywołało falę społecznych protestów, które pokazały jak ważny jest to problem dla milionów Polek i Polaków. Protesty odsłoniły też trudności związane z debatą publiczną i porozumieniem między […]

Potencjalność, fizyka i odkrycie surrealności natury

Rozmowa z Finalistą V edycji Konkursu o Nagrodę im. Barbary Skargi o jego nagrodzonym eseju “Potencjalność, fizyka i odkrycie surrealności natury” (Warszawa 2021). W rozmowie udział wezmą m.in. dr Joanna Bednarek i dr Bartosz Działoszyński. PIĄTEK, 26 LISTOPADA 2021 O 18:00 – 20:30 Link do transmisji online [kliknij] Marek Woszczek: Potencjalność, fizyka i odkrycie surrealności natury Fragment finałowego eseju Potencjalność, fizyka i odkrycie surrealności natury Z rozdziału drugiego   De Maupertuis był […]

Historia nauk przyrodniczych dla humanistów (1-3) – Wojciech Sady

  Jest to pierwszy z piętnastu 1-godzinnych wykładów o historii nauk przyrodniczych. Zaczniemy od dokonań starożytnych Greków. Po ogólnym wstępie opowiem o narodzinach naturalistycznego myślenia o przyrodzie, pitagorejskiej matematyki, a przede wszystkim o tym, jak Grecy odkryli, że Ziemia jest kulą i jak Eratostenes zmierzył obwód Ziemi. Wykład 02, o nauce hellenistycznej: o tym, jak Hipparch z Nikai obliczył odległość z Ziemi do Księżyca, o Elementach Euklidesa, […]

Geneza i zarys filozofii przyrody Feliksa Młynarskiego (1884-1972)

Feliks Młynarski, współcześnie znany szerzej przede wszystkim z faktu kierowania „okupacyjnym” Bankiem Emisyjnym w Polsce i sygnowania swym nazwiskiem będących w obiegu w Generalnym Gubernatorstwie złotówek (zwanych też „młynarkami”), był jednym z najważniejszych uczestników polskiego życia publicznego I połowy XX w., pozostaje też jednym z najmniej znanych. Polityk, konspirator i uczestnik polskiego ruchu niepodległościowego przełomu wieków, urzędnik odbudowującego się państwa, współpracownik Władysława Grabskiego i współautor jego reformy walutowej, wreszcie bankowiec i finansista, wiceprezes Banku Polskiego, członek i przewodniczący Komisji Finansowej Ligi Narodów, prezydent Banku Emisyjnego w Polsce – to tylko najważniejsze z ról, jakie przyszło mu pełnić w życiu publicznym. Ale był także absolwentem i doktorem filozofii…

Zapraszamy na posiedzenie naukowe Wydziału Filozoficznego Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, które odbędzie się 23 czerwca 2021 r. (środa) o godzinie 13.00 na platformie Teams. Na posiedzeniu naukowym prof. dr hab. Zenon Roskal wygłosi referat pt. Geneza i zarys filozofii przyrody Feliksa Młynarskiego (1884-1972).

Ulepszanie poznawcze człowieka: fikcja czy rzeczywistość? Fikcja czy rzeczywistość? Debata online

nstytut Filozofii Akademii Ignatianum w Krakowie zaprasza na debatę pt. “Ulepszanie poznawcze człowieka: fikcja czy rzeczywistość?” Wokół książki pod redakcją Piotra Duchlińskiego i Grzegorza Hołuba pt. Ulepszanie poznawcze człowieka. Perspektywa filozoficzna (WAM, Kraków 2021) czwartek, 24 czerwca 2021 godz. 17:00.

Wprowadzenie: dr hab. Piotr Duchliński, prof. AIK i ks. dr hab. Grzegorz Hołub, prof. UPJP2
dr hab. Robert Poczobut, prof. UwB O narządach i narzędziach poznawczych w kontekście problemu poznawczego ulepszania człowieka
dr hab. Anna Bugajska, prof. AIK Między technologią a utopią: usprawnienie kognitywne a ulepszanie poznawcze
dr Artur Gunia (UJ) Klasyfikacja metod wzmacniania poznawczego – dlaczego w debatach (bio) etycznych nie należy rozpatrywać kwestii usprawniania człowieka całościowo
dr hab. Zbigniew Wróblewski, prof. KUL Gdy początek staje się końcem. Uwagi na temat natury człowieka

Ulepszanie poznawcze człowieka. Perspektywa filozoficzna

„Tematem przewodnim wszystkich tekstów jest problem ulepszania człowieka, ideowo mieszczący się w szeroko rozumianym nurcie transhumanizmu. Nurt ten postuluje celowe dążenie do poprawiania ludzkiej natury, choć owo poprawianie może być rozumiane bardzo odmiennie: od ograniczonych interwencji terapeutycznych, przez intensyfikowanie naturalnych cech o różnym charakterze (np. wydłużanie życia, ulepszanie zdolności kognitywnych), aż po dążenie do wykreowania jakościowo odmiennej podmiotowości, w jakichś […]

Kontekst odkrycia księżyców planetoid

Szanowni Państwo Członkowie PTF, w imieniu Zarządu Oddziału Lubelskiego  PTF serdecznie zapraszamy na referat prof. dra hab. Zenona Roskala (KUL) pt. “Kontekst odkrycia księżyców planetoid”. Referat odbędzie się 11 czerwca 2021 roku o godzinie 15.00 w Auli Wydziału Filozofii i Socjologii (Pl. Marii Curie-Skłodowskiej 4). Spotkanie odbędzie się również wirtualnie na platformie Zoom Nazwa: Polskie Towarzystwo Filozoficzne Oddział w Lublinie Odnośnik do spotkania: […]

O mechanizmie rewolucji kwantowej i relatywistycznej w fizyce – Wojciech Sady

Na przełomie XIX i XX w. doszło do dwóch wielkich rewolucji w fizyce: mechanikę klasyczną zastąpiła teoria względności z jednej, a mechanika kwantowa z drugiej strony. Jak to było możliwe, że naukowcy zaczęli myśleć inaczej niż myśleli wcześniej? W obu przypadkach przełom dokonał się wyniku prac trzech pokoleń teoretyków (w przybliżeniu: Maxwell, Lorentz-Larmor-Poincaré, Einstein; Boltzmann-Planck, Einstein-Bohr, Heisenberg-Schrödinger-Dirac). Teoretycy pierwszego pokolenia, z zastanej wiedzy teoretycznej i nowych wyników eksperymentów wyprowadzili wnioski, które określić można mianem „anomalnych” (chodzi o anomalie teoretyczne, a nie doświadczalne). Stało się to poza zasięgiem ich świadomej kontroli; ich dociekaniami kierowały równania, mądrzejsze niejako od swych twórców i użytkowników. W drugim pokoleniu próbowano stosować te anomalne wnioski wraz z zasadami panującego stylu myślenia – ale musiano to robić w sposób eklektyczny, dokonując wyborów, gdyż wszystkich dostępnych na rynku idei twierdzeń stosować się nie udawało. Rewolucja naukowa dokonała się, gdy młodzi fizycy trzeciego pokolenia użyli niegdysiejszych „anomalnych” wniosków jako autonomicznych zasad – a uwzględniając kolejne wyniki eksperymentów zbudowali nowe naukowe programy badawcze.

Maria Skłodowska-Curie. Zakochana w nauce

„Maria Skłodowska-Curie. Zakochana w nauce” – wykład online prof. Tomasza Pospiesznego z cyklu „Kobiety w historii Francji. Droga do uzyskania pełnych praw” Maria Skłodowska-Curie to postać wyprzedzająca swoją epokę o pokolenia, kobieta wyjątkowa nawet jak na nasze współczesne standardy. Ponadprzeciętnie odważna, wytrwała i pełna pasji, dzięki uporowi, zdolnościom i geniuszowi odkryła i wyodrębniła dwa pierwiastki radioaktywne – polon i rad, które zrewolucjonizowały […]

Nauka i religia – przyjaciele czy wrogowie?

Nauka i religia – wielowiekowi przyjaciele, czy raczej przeciwnicy? A może nawet odwieczni wrogowie? Czy obraz świata, jaki proponuje nauka, musi być w konflikcie z obrazem religijnym? Czy można być naukowcem i jednocześnie osobą wierzącą w Boga, religijnie zaangażowaną? Dlaczego tak często słyszymy o wyższości nauki nad religią lub o niewystarczalności nauki w poszukiwaniu odpowiedzi na pochodzenie i naturę świata? Czy rzeczywiście trzeba wybrać między tym, co naukowe […]

W poszukiwaniu przyrodniczego, filozoficznego i teologicznego obrazu Wszechświata. Konferencja naukowa w rocznicę śmierci ks. dr. hab. Grzegorza Bugajaka

Katedra Filozofii Przyrody IF UKSW zaprasza do udziału w konferencji naukowej „W poszukiwaniu przyrodniczego, filozoficznego i teologicznego obrazu Wszechświata. Konferencja naukowa w rocznicę śmierci ks. dr. hab. Grzegorza Bugajaka” w dniu 15 maja 2021 r.. 15 maja 2021 mija pierwsza rocznica śmierci ks. dra hab. Grzegorza Bugajaka, pracownika i dyrektora Instytutu Filozofii UKSW oraz wieloletniego sekretarza redakcji czasopisma naukowego “Studia Philosophiae Christianae”. Z tej okazji […]