Tag: kosmologia

Copernicus Festival 2026: Dzień 6

NIEDZIELA, 24 MAJA RELACJE 14:30–15:30 Rozmowa: Epoka mamutów Jarosław Wilczyński Prowadzenie: Margit Kossobudzka Prof. Jarosław Wilczyński jest archeologiem i archeozoologiem. Kieruje badaniami stanowisk archeologicznych w Europie Środkowej zawierających nagromadzenie szczątków. Porozmawiamy z nim o sposobie życia mamutów i odczytywaniu z ich kości historii zarówno tych zwierząt, jak i naszych przodków. 15:45–16:45 Rok w nauce: Paleoantropologia Katarzyna Kaszycka Prof. Katarzyna Kaszycka […]

Copernicus Festival 2026: Dzień 5

Początki wszechświata, zbuntowane komórki, sposób życia i ewolucja naszych odległych przodków, świadomość i sztuczna inteligencja, a także świat, który adaptuje się i zmienia – Copernicus Festival 2026: „Złożoność” to intelektualna przygoda, dzięki której lepiej zrozumiemy otaczającą nas rzeczywistość. To właśnie w Krakowie już po raz dwunasty czołowi naukowcy i popularyzatorzy opowiedzą o tym, co zdumiewa, niepokoi i zachwyca we współczesnym świecie i oraz jakie wyzwania towarzyszą prowadzeniu […]

Copernicus Festival 2026. Dzień 4

Copernicus Festival to popularnonaukowe wydarzenie, podczas którego pokazujemy związki nauki z innymi częściami kultury. Wraz z zaproszonymi gośćmi dyskutujemy o tym, w jaki sposób odkrycia i teorie naukowe wpływają na współczesny obraz świata, a także mierzymy się z pytaniami, które od zawsze inspirowały ludzi ludzi nauki, filozofii i kultury. *** PIĄTEK, 22 MAJA | EWOLUCJA 14.30–15.30 Rozmowa: Wszystkie odcienie zieleni Gościni: Marta Kolanowska […]

Copernicus Festival 2026: Dzień 3

CZWARTEK, 21 MAJA | ADAPTACJA 14:30–15:30 Rozmowa: Nieprawdopodobne prawdopodobieństwo Gość: Tomasz Łuczak Prowadzenie: Tomasz Miller Na co dzień intuicyjnie posługujemy się pojęciem prawdopodobieństwa – ale co właściwie znaczy, że szansa deszczu jutro w południe wynosi 20 proc.? Jak prawdopodobieństwo definiują matematycy i czy istnieje jedno jego rozumienie? O tym porozmawiamy z matematykiem, prof. Tomaszem Łuczakiem, specjalizującym się w kombinatoryce i strukturach losowych. 15:45–16:45 […]

Copernicus Festival 2026. Dzień 2

Copernicus Festival to popularnonaukowe wydarzenie, podczas którego pokazujemy związki nauki z innymi częściami kultury. Wraz z zaproszonymi gośćmi dyskutujemy o tym, w jaki sposób odkrycia i teorie naukowe wpływają na współczesny obraz świata, a także mierzymy się z pytaniami, które od zawsze inspirowały ludzi ludzi nauki, filozofii i kultury. ŚRODA, 20 MAJA | STRUKTURA 14:30–15:30 Rozmowa: Na falach wszechświata Gość: Dorota Gondek-Rosińska Prowadzenie: […]

Copernicus Festival 2026. Dzień 1

Copernicus Festival 2026. Dzień 1 19 maj 2026 14.30 – 15.30 Rozmowa: Serengeti, matecznik człowieka Marta Osypińska, Piotr Osypiński Prowadzenie: Łukasz Kwiatek Archeolodzy prof. Marta Osypińska i dr Piotr Osypiński prowadzą badania na równinie Serengeti w Tanzanii, w obrębie Wielkich Rowów Afrykańskich – regionie kluczowym dla badań nad ewolucją człowieka. To tu mogli żyć ludzie, którzy zastąpili neandertalczyków i denisowian w Eurazji. […]

Nauka a religia. Spory, kontrowersje i wyzwania – Kamil Trombik

Książka Kamila Trombika „Nauka a religia. Spory, kontrowersje i wyzwania” to syntetyczne wprowadzenie do tematu, które analizuje relacje między nauką a religią, poruszając kwestie historyczne, współczesne spory i wyzwania. Publikacja podejmuje próby znalezienia odpowiedzi na pytania dotyczące możliwości pogodzenia naukowego i religijnego obrazu świata, roli argumentów za istnieniem Boga w świetle współczesnych teorii naukowych oraz wpływu nauki na ideę sensu życia. Tekst […]

Metafilozoficzne aspekty współczesnej myśli kosmologicznej

  Kolejny tekst autorstwa profesora Sławomira Leciejewskiego. Metafilozoficzne aspekty współczesnej myśli kosmologicznej Filozofia kosmologii, a w szczególności „filozofia w kosmologii”, jej metody badawcze i problemy, którymi się zajmuje, skłaniałaby do odpowiedzi na jedno z ważnych, zasygnalizowanych wyżej, metafilozoficznych pytań dotyczących tego, czy filozofia może być zależna, czy też musi być niezależna wobec innych nauk. W przypadku „filozofii w nauce” oraz „filozofii w kosmologii” o takiej niezależności […]

Filozoficzne implikacje kosmologii antropicznej

Międzywarsztatowe Seminarium Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych PTF #2

  Zapraszamy na drugie Międzywarsztatowe Seminarium Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych PTF w dniu 26 marca 2022 r. (sobota).   Temat spotkania Filozoficzne implikacje kosmologii antropicznej dr hab. Sławomir Leciejewski (UAM)   SOBOTA, 26 MARCA 2022 r. o godz. 10:00 ONLINE ZOOM https://bit.ly/seminarium_fp_02   W drugiej połowie XX wieku badania z zakresu kosmologii naukowej zaczęto odnosić do faktu istnienia białkowych form […]

Rzeczywistość kwantowa. Filozofuj! 2022 nr 1 (43)

Filozofię i naukę zawsze napędzało podejrzenie, że nasza wiedza o świecie jest niekompletna. Owa nieufność wobec przekonania o pełnym wyjaśnieniu natury bytu wypływa nie tylko z uświadomienia sobie faktu, że jako istoty ludzkie jesteśmy podatni na błędy poznawcze. Istotną rolę odgrywa tutaj również przeświadczenie, że świat, w którym żyjemy, jest czymś tak wysoce skomplikowanym, że być może nigdy nie będziemy w stanie „zamknąć” go w precyzyjnie zdefiniowanych terminach jakiejkolwiek, nawet najbardziej wyszukanej teorii. To wszystko nie zmienia jednak faktu, że wciąż próbujemy odkryć to, co wydaje się znajdować poza naszym zasięgiem. Gdy dochodzi do takiego odkrycia, najczęściej towarzyszy mu swego rodzaju euforia i naukowy optymizm. Jest on zrozumiały, jeśli udało nam się w końcu ujawnić głęboko ukryty aspekt naszego świata. Często dopiero później zaczynamy sobie zdawać sprawę z tego, że nie jesteśmy w stanie w pełni zrozumieć, co właściwie udało nam się odsłonić. Wydaje się, że z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy zmagamy się z mechaniką kwantową.

„Rzeczywistość kwantowa” to 43. numer „Filozofuj!”, czasopisma popularnonaukowego o filozofii.

Standardowy model kosmologiczny. Studium metodologiczne

Kosmologia współczesna ma status nauki interdyscyplinarnej w tym sensie, że łączy dwie teorie, na bazie których wypracowywany jest model – standardowy model cząstek elementarnych i standardowy model kosmologiczny. Ta metodo­logiczna ewolucja dokonuje się dzięki doskonalonym narzędziom obserwacji (no­woczesne teleskopy, detektory, misje satelitarne). Efekty obserwacji naziemnych i satelitarnych dają się przedstawić między innymi w postaci map wielkoskalowej struktury Wszechświata, co pozwala […]

Planety poza Układem Słonecznym 30 lat później - prof. Aleksander Wolszczan

Planety poza Układem Słonecznym: 30 lat później – prof. Aleksander Wolszczan

Czy Ziemia i planety Układu Słonecznego są czymś wyjątkowym we Wszechświecie? A może istnieją inne planety? Inne światy, które krążą wokół odległych gwiazd? Te pytania zadawano od dawna. Naukowcy sądzili, że planety pozasłoneczne istnieją i z zapałem ich poszukiwali. Ich przypuszczenia potwierdził prof. Aleksander Wolszczan, odkrywając pierwsze egzoplanety. To był prawdziwy przełom i początek intensywnego rozwoju badań. W ciągu ostatnich trzydziestu lat odkryto ich […]