Czym jest filozofia przyrody?

Filozofia przyrody (łac. philosophia naturalis, cosmologia) była pierwszym obszarem rozważań filozoficznych w starożytnej Grecji. Z czasem, tematyka filozoficznoprzyrodnicza stała się tylko jednym, choć bardzo istotnym, z działów filozofii. Filozofia przyrody jest również prekursorką nowożytnej nauki, która się z niej wyodrębniła i uniezależniła.
Początkowo filozofia przyrody zajmowała się wszystkimi zagadnieniami współczesnej nauki, rozpatrywanymi jednak najczęściej metodami filozoficznymi. Filozofia, rozumiana jako umiłowanie mądrości, wiązała się z dążeniem do zrozumienia funkcjonowania wszechświata. Miała ona wtedy jednak charakter spekulatywny i brakowało w niej rozwiniętej metodologii badań i rygoryzmu obserwacji. Stopniowo jednak empiryczne badanie rzeczywistości materialnej wyodrębniało się z głównego nurtu badań filozoficznych. W XVII w. nastąpiło rozdzielenie filozofii i nauki. Jeszcze do XIX wieku wielu naukowców było jednocześnie filozofami.

Współczesna filozofia przyrody

zajmuje się rozważaniami nad rzeczywistością materialną, opierając się o dorobek nauk empirycznych, uwzględniając ich metodologię i historię nauki. Podejmuje również problemy pomijane przez nauki empiryczne lub też zajmuje holistyczne stanowisko wobec człowieka i natury.
Od filozofii przyrody należy też odróżnić filozofię nauki, która za swój przedmiot bierze samą naukę, a nie przyrodę. Filozoficzna refleksja nad nauką obejmuje jej krytykę i analizę jej metod badawczych, a także badanie języka nauki.
Zagadnienia występujące we współczesnej filozofii przyrody:

  • problem elementarnych składników materii;
  • natura czasu;
  • natura przestrzeni;
  • problemy nieskończoności czasu i przestrzeni;
  • problemy prawidłowości zachodzących w przyrodzie, przyczynowości, determinizmu i indeterminizmu;
  • istota życia, jego geneza i ewolucja;
  • problem świadomości;
  • problem matematyczności przyrody;
  • podstawowe założenia filozoficzne nauk empirycznych;
  • filozoficzne interpretacje teorii naukowych.

Ostatnie wpisy

Ewolucjonizm a inne programy badawcze

Idea ewolucji sformułowana przez Darwina, jeszcze za życia jej autora, wykroczyła poza nauki o przyrodzie ożywionej i obecnie tę koncepcję określa się często mianem „megaparadygmatu”. Kryje się za tym nie tylko przekonanie o ewolucyjnym charakterze wszystkich procesów przyrodniczych zarówno w skali kosmologicznej, jak i biologicznej. W ewolucyjnej perspektywie ujmujemy także procesy społeczne oraz poznawcze – wyrażane w koncepcji „epistemologii ewolucyjnej” i w badaniach szeroko rozumianej kognitywistyki. W tym kontekście stawiane są pytania także o źródła/przejawy moralności i etyczności o to, czy są one również wynikiem ewolucji, czy też zostały „dane” tylko człowiekowi.

Print Friendly, PDF & Email

Informacja, wiedza, logika – Zbigniew Tworak

Istnieje swoisty urodzaj prac poświęconych pojęciom informacji i procesu informacyjnego, podejmujących kwestie teoretyczne, metodologiczne i prak­tyczne. Różnorodność dyskusji sprawia wrażenie „Wieży Babel”, a nawet wy­wołuje odczucie stresu. W niniejszej książce przedstawione zostaną najważniej­sze formalne teorie informacji, które można uważać za klasyczne. Starałem się, aby była ona w miarę możliwości przystępnie napisana. Niemniej niezbędne jest pewne przygotowanie logiczno-matematyczne. Przedstawiona praca może być wykorzystana przez studentów kierunków filozoficznych oraz innych kierunków zainteresowanych zawartą w niej problematyką, zwłaszcza pojęciami informacji i wiedzy oraz ich powiązaniami.

Print Friendly, PDF & Email

Fitness Meets Niche Construction and Symbiosis. Workshop, Kraków 2019

    Workshop: ‘Fitness Meets Niche Construction and Symbiosis’, Kraków 2019 The term fitness is used very often in evolutionary biology and plays a central role in the theory of evolution. However, for decades, the status of this concept has been debated, and many questions have been raised by philosophers and biologists alike. What is the definition […]

Print Friendly, PDF & Email
Więcej wpisów

XI Warsztaty Filozofii Przyrody

Galeria zdjęć

Sekcja Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego zaprasza na

XI Warsztaty Filozofii Przyrody

Dom Pielgrzyma przy Sanktuarium w Pasierbcu koło Limanowej

22 VI – 25 VI 2017 r., czwartek-niedziela

2017_plakat_11warsztaty_fp

Zapraszam na

Andrzej Zykubek

Andrzej Zykubek, biolog i filozof, nauczyciel i miłośnik filozofii przyrody, dyskutujący ewolucjonista, zainteresowany genezą życia i umysłu poszukiwacz zatrudniony w Katedrze Filozofii Nauk Przyrodniczych KUL. Sympatyk torfowisk, rowerów i górskich wędrówek, wypraw kajakowych i bardzo dobrej muzyki.
Wieloletni Członek Komitetu Organizacyjnego i organizator Lubelskiego Festiwalu Nauki, a także wielu konferencji naukowych, wykładów i warsztatów. Prowadzi kilka stron www i serwisów społecznościowych, m.in. Wydziału Filozofii KUL i kognitywistyki KUL.
Wbrew pseudonimowi nadanemu mu przez studentów lubi innych przedstawicieli gatunku Homo sapiens sapiens.
Zapraszam na