Czym jest filozofia przyrody?

Filozofia przyrody (łac. philosophia naturalis, cosmologia) była pierwszym obszarem rozważań filozoficznych w starożytnej Grecji. Z czasem, tematyka filozoficznoprzyrodnicza stała się tylko jednym, choć bardzo istotnym, z działów filozofii. Filozofia przyrody jest również prekursorką nowożytnej nauki, która się z niej wyodrębniła i uniezależniła.
Początkowo filozofia przyrody zajmowała się wszystkimi zagadnieniami współczesnej nauki, rozpatrywanymi jednak najczęściej metodami filozoficznymi. Filozofia, rozumiana jako umiłowanie mądrości, wiązała się z dążeniem do zrozumienia funkcjonowania wszechświata. Miała ona wtedy jednak charakter spekulatywny i brakowało w niej rozwiniętej metodologii badań i rygoryzmu obserwacji. Stopniowo jednak empiryczne badanie rzeczywistości materialnej wyodrębniało się z głównego nurtu badań filozoficznych. W XVII w. nastąpiło rozdzielenie filozofii i nauki. Jeszcze do XIX wieku wielu naukowców było jednocześnie filozofami.

Współczesna filozofia przyrody

zajmuje się rozważaniami nad rzeczywistością materialną, opierając się o dorobek nauk empirycznych, uwzględniając ich metodologię i historię nauki. Podejmuje również problemy pomijane przez nauki empiryczne lub też zajmuje holistyczne stanowisko wobec człowieka i natury.
Od filozofii przyrody należy też odróżnić filozofię nauki, która za swój przedmiot bierze samą naukę, a nie przyrodę. Filozoficzna refleksja nad nauką obejmuje jej krytykę i analizę jej metod badawczych, a także badanie języka nauki.
Zagadnienia występujące we współczesnej filozofii przyrody:

  • problem elementarnych składników materii;
  • natura czasu;
  • natura przestrzeni;
  • problemy nieskończoności czasu i przestrzeni;
  • problemy prawidłowości zachodzących w przyrodzie, przyczynowości, determinizmu i indeterminizmu;
  • istota życia, jego geneza i ewolucja;
  • problem świadomości;
  • problem matematyczności przyrody;
  • podstawowe założenia filozoficzne nauk empirycznych;
  • filozoficzne interpretacje teorii naukowych.

Ostatnie wpisy

Teologia i nauki przyrodnicze (Uwagi na marginesie) – Andrzej Bronk

Teologia i nauki przyrodnicze (Uwagi na marginesie) Andrzej Bronk Roczniki Filozoficzne. T.39/40, z. 2 (1991/1992), s. 5-38 Na temat relacji między teologią i naukami przyrodniczymi dyskutowano i napisano wiele, o czym świadczy obszerna literatura. Głos w tej sprawie zabierali teologowie (głównie protestanc­cy) i przyrodnicy, filozofowie i humaniści, dzisiaj przeważnie autorzy z obszaru języka angielskiego. W związku z kolejnymi rewolucjami w naukach fizykalnych („nowa fizyka”) i biologicznych relacja Boga do świata stała się znowu aktualnym tematem dla […]

Print Friendly, PDF & Email
Mateusz Kotowski (red.) – Spór o realizm naukowy

Spór o realizm naukowy. Mała antologia

Nakładem Polskiego Forum Filozoficznego ukazała się antologia pod red. Mateusza Kotowskiego Spór o realizm naukowy (Wrocław 2018).   Spór o realizm naukowy. Mała antologia Pod redakcją Mateusza Kotowskiego Wrocław 2018 Spis treści Przedmowa  |  7 Nota redakcyjna  |  11 Podziękowania  |  13 Bas C. Van Fraassen, Zachować zjawiska  |  17 Larry Laudan, Obalenie realizmu konwergentnego  |  29 Ian Hacking, Eksperymentowanie a realizm naukowy  |  67 Alan […]

Print Friendly, PDF & Email

Biały Słoń na Popie Iwanie

“Biały Słoń” to przedwojenne polskie obserwatorium w Karpatach. Oficjalna nazwa tego obiektu była inna: Obserwatorium Astronomiczno-Meteorologiczne im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, ale nazywana go go Białym Słoniem, gdyż zimą, przesypany śniegiem budynek podobny był do białego słonia.  Ale była też inna interpretacja tej nazwy. Tak określano bardzo kosztowny obiekt, który był jednak mało przydatny. Koszty budowy nowego obserwatorium przekroczyły sumę 1 mln polskich złotych. Użyteczności obserwatorium w miejscu, […]

Print Friendly, PDF & Email
Więcej wpisów

XI Warsztaty Filozofii Przyrody

Galeria zdjęć

Sekcja Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego zaprasza na

XI Warsztaty Filozofii Przyrody

Dom Pielgrzyma przy Sanktuarium w Pasierbcu koło Limanowej

22 VI – 25 VI 2017 r., czwartek-niedziela

2017_plakat_11warsztaty_fp

Zapraszam na

Andrzej Zykubek

Andrzej Zykubek, biolog i filozof, nauczyciel i miłośnik filozofii przyrody, dyskutujący ewolucjonista, zainteresowany genezą życia i umysłu poszukiwacz zatrudniony w Katedrze Filozofii Nauk Przyrodniczych KUL. Sympatyk torfowisk, rowerów i górskich wędrówek, wypraw kajakowych i bardzo dobrej muzyki.
Wieloletni Członek Komitetu Organizacyjnego i organizator Lubelskiego Festiwalu Nauki, a także wielu konferencji naukowych, wykładów i warsztatów. Prowadzi kilka stron www i serwisów społecznościowych, m.in. Wydziału Filozofii KUL i kognitywistyki KUL.
Wbrew pseudonimowi nadanemu mu przez studentów lubi innych przedstawicieli gatunku Homo sapiens sapiens.
Zapraszam na