Lubelska Szkoła Filozoficzna. Historia – koncepcje – spory

Stanisław Kamiński w haśle Filozofia opublikowanym w Encyklopedii katolickiej przed 30 laty składa deklarację ideową lubelskiej szkoły filozoficznej co do społecznej roli filozofii:

Najgłębsze i trafne merytorycznie poznanie świata tudzież hierarchii wartości jest nieodzowne do właściwego dla człowieka działania kulturotwórczego. Filozofia winna służyć tu za przewodnika, gdyż wskazuje i ostatecznie uzasadnia w porządku ontycznym, dlaczego ma preferować określone zachowania wartościotwórcze, oraz jednolicie rozwiązuje problemy wykraczające poza poszczególne dziedziny kultury (religię, moralność, naukę i sztukę), a wreszcie dostarcza środków do zrozumienia jej przemian i kryteriów oceny jej osiągnięć. Filozofia stanowi przeto jakby samoświadomość kultury; przenika ją całą, lecz nie redukuje się do żadnej z jej dziedzin oraz teoretycznie tak je scala, by człowiek mógł harmonijnie i w pełni się doskonalić; tworzy on bowiem kulturę, ale i sam jest przez nią formowany; dlatego filozofia powinna przyczyniać się do personalistycznego charakteru kultury […], ukazując, jak ma być godna człowieka i jak najlepiej służyć jego rozwojowi. Służebne funkcje filozofii wobec kultury są jednocześnie służbą człowiekowi (filozofia zaspokaja najgłębsze aspiracje intelektualne człowieka), dlatego kryzysy kultury tak ściśle wiążą się z kryzysami filozofii i obniżeniem poszanowania godności człowieka.