Kategoria: książka

Projekt w przyrodzie? Najważniejsze argumenty za i przeciw

Książka Projekt w przyrodzie? Najważniejsze argumenty za i przeciw to wyjątkowa publikacja nie tylko w literaturze polskiej, ale także światowej. Jej wyjątkowość polega na równomiernym zestawieniu poglądów dotyczących kluczowych zagadnień w ogólnej problematyce pochodzenia Wszechświata, pochodzenia życia i jego rozwoju. Wszystkie zebrane w książce opinie uczonych dotyczą wciąż trwającego w nauce sporu, czy świat należy traktować wyłącznie w kategoriach losowych zdarzeń i praw przyrody, czy może należy […]

Ukazał się XIX tom w serii „Słowniki Społeczne” pod tytułem: „Naukoznawstwo” (i angielska wersja: „Science of science”) redagowany przez prof. dr hab. Pawła Kawalca (Katolicki Uniwersytet Lubelski) i dr Jacka Poznańskiego SJ.

Naukoznawstwo. XIX tom w serii Słowniki Społeczne

Ukazał się XIX tom w serii „Słowniki Społeczne” pod tytułem: „Naukoznawstwo” (i angielska wersja: „Science of science”) redagowany przez prof. dr hab. Pawła Kawalca (Katolicki Uniwersytet Lubelski) i dr Jacka Poznańskiego SJ. Opracowanie powstało przede wszystkim dzięki współpracy Redaktorów z Komitetem Naukoznawstwa Polskiej Akademii Nauk. W tomie zebrano prace uczonych reprezentujących środowiska naukoznawcze, mające wieloletnią tradycję współpracy z Komitetem Naukoznawstwa PAN, […]

Zawód jak każdy inny?

Ideały i wartości ludzi nauki to podstawa nie tylko ich pracy zawodowej, lecz także odpowiedzialności wobec społeczeństwa. To właśnie wierność etosowi zawodu buduje zaufanie do instytucji naukowych – a bez tego zaufania sama nauka nie ma racji bytu. Nauka to nie tylko badania i ich wyniki. Jest ona również przedsięwzięciem społecznym – zwłaszcza współcześnie ze względu m.in. na wielość aktywności badawczych i wpływ osiągnięć nauki oraz technologii na codzienne życie milionów […]

Od Arystotelesa do Darwina i z powrotem. Szkic o pewnych stałych biofilozofii

Książka dotyczy problemu zmienności przyrody i ewolucji gatunków bytów ożywionych. Jednak w tytule nie ma słowa „ewolucja”, a podtytuł dotyczy „stałych w biofilozofii”. Autor używa terminu „ewolucja” dopiero w rozdziale trzecim, omawiając stan nauki przed Darwinem. Książka dotyczy zatem kwestii bardziej centralnej niż ewolucja. Étienne Gilson Od Arystotelesa do Darwina i z powrotem. Szkic o pewnych stałych biofilozofii Gilson proponuje powrót do Arystotelesa – […]

Stać się więcej niż człowiekiem. Studia krytyczne na temat transhumanizmu

Książka dotyczy antropologicznych i etycznych aspektów transhumanizmu, poddając je krytycznej analizie. Transhumanizm jest ruchem społecznym i kulturowym, a jego główną ideą jest radykalne ulepszanie ludzkiej istoty. Transhumaniści postrzegają stan człowieka jako niesatysfakcjonujący i niespełniający ludzkich marzeń i oczekiwań. Człowiek powinien uwolnić się od naturalnych granic i stać się kimś więcej niż jest. Grzegorz Hołub Stać się więcej niż […]

Szkic dedukcyjnej teorii życia – Andrzej Gecow

W książce wyprowadzona jest na drodze dedukcyjnej ‘definicja życia’, w dwóch spójnych wersjach, ale ‘definicja życia’ to zbyt uproszczone oczekiwanie. Wywód wychodzący z bardziej podstawowych założeń ma za podstawę nieznany dotąd stan pośredni pomiędzy chaosem a porządkiem (nazwany tu półchaosem), wykryty drogą komputerowych symulacji dynamicznych, deterministycznych sieci złożonych. Wyniki te korygują znaną hipotezę Kauffmana: ‘życie na granicy porządku i chaosu’ (wynikającą ze statystycznych cech […]

O rzeczywistości

Człowiek od zawsze poszukiwał sensu. Marzenie, by dostrzec w świecie harmonię, przekonać się, że wszystko wokół jest uporządkowane, że jest się częścią tego ładu – towarzyszyło tak filozofom, jak i artystom, naukowcom oraz zwykłym ludziom od zarania dziejów. Znalezienie odpowiedzi na fundamentalne pytania niesie obietnicę pewności i równowagi pośród niepokojów egzystencji. Dziś, w dobie coraz szerszej wiedzy i postępującej specjalizacji poszczególnych dziedzin nauki, […]

Nauka a religia. Spory, kontrowersje i wyzwania – Kamil Trombik

Książka Kamila Trombika „Nauka a religia. Spory, kontrowersje i wyzwania” to syntetyczne wprowadzenie do tematu, które analizuje relacje między nauką a religią, poruszając kwestie historyczne, współczesne spory i wyzwania. Publikacja podejmuje próby znalezienia odpowiedzi na pytania dotyczące możliwości pogodzenia naukowego i religijnego obrazu świata, roli argumentów za istnieniem Boga w świetle współczesnych teorii naukowych oraz wpływu nauki na ideę sensu życia. Tekst […]

Rozmowy o Człowieku

26 listopada 2025 r. w Auli PAU odbędzie się kolejne spotkanie z cyklu ROZMOWY O CZŁOWIEKU. Profesorowie Bartosz Brożek, Michał Heller i Jerzy Stelmach zmierzą się z pytaniami prof. Dominiki Dudek i spróbują odpowiedzieć na pytanie czym jest 'cokolwiek’. A wszystko za sprawą nowej książki o frapującym tytule „Cokolwiek”, która za kilka dni będzie miała premierę. Autorzy o swojej nowej publikacji piszą tak: Jest to czwarta, […]

Filozofia eksperymentu w świetle nowego eksperymentalizmu

Książka stanowi przekrojowe opracowanie filozofii ekspe­rymentu z perspektywy tzw. nowego eksperymentalizmu, tj. nurtu w filozofii nauki, który od lat osiemdziesiątych XX wieku podkreśla niezależność eksperymentu od teorii i jego konstytutywną rolę w tworzeniu wiedzy naukowej. Publikacja podzielona została na dwie części: eksperymentalizm i nowy eksperymentalizm. W pierwszej omówiono historyczne i współczesne podejścia do ekspe­rymentu w nauce. W drugiej części książki przeanalizo­wano poglądy trzech głównych reprezentantów […]

Portrety życia. Życie jako problem biologiczny, filozoficzny i religijny

Portrety życia. Życie jako problem biologiczny, filozoficzny i religijny

Ziemia to samotna niebieska kropka w bezmiarze otaczającej ją kosmicznej ciemności. Na tym skrawku kosmicznej materii funkcjonuje jednak tajemny fenomen natury zwany życiem. Czy życie musiało się tutaj pojawić? Czy powstanie życia było szczególnym zbiegiem okoliczności lub czymś nieuchronnym? Czy musiał sięwykształcić gatunek inteligentny i zaawansowany technologicznie? Czy jesteśmy w olbrzymim Wszechświecie sami? Czym właściwie jest życie? Istnieje wiele fundamentalnych […]

O człowieku. Część antropologiczna lazurowej idei. Zellker

Książka „O człowieku”  – drugi tom serii pt. Lazurowa idea – stara się odpowiedzieć na trzy podstawowe pytania dotyczące człowieka: Skąd idziemy? Kim jesteśmy? Dokąd idziemy? Odpowiedzi, zdaniem autora, nie powinno się udzielać bez dobrej znajomości nauk szczegółowych (biologii ewolucyjnej, antropologii, neurokognitywistyki, psychologii itp.), stąd liczne odwołania do osiągnięć tych dyscyplin. Skąd idziemy? By odpowiedzieć na to pytanie, musimy najpierw poznać przebieg […]

Odmiany doświadczenia naukowego. Osobiste spojrzenie na poszukiwanie Boga Autor: Carl Sagan

Odmiany doświadczenia naukowego. Osobiste spojrzenie na poszukiwanie Boga – Carl Sagan

Autor z wielką swobodą, a jednocześnie rzeczowo omawia różne tematyod prawdopodobieństwa chemicznej natury transcendencji, przez kreacjonizm, tak zwany inteligentny projekt, szanse istnieniażycia na innych planetach i ryzyko nuklearnej zagłady naszej planety, po nową koncepcję nauki jako świadomego kultu. Imponując niezwykle szerokimi horyzontami intelektualnymi, ilustruje swoje wyjaśnienia przykładami z kosmologii, fizyki, filozofii, literatury, psychologii, antropologii kulturowej, mitologii czy teologii. Pełne […]

Filozofia medycyny – Władysław Szumowski

„Filozofia medycyny” to książka, która ukazuje ewolucję myśli filozoficznej w medycynie od czasów Hipokratesa po XX wiek. Autor szczegółowo analizuje zagadnienia takie jak celowość w organizmach żywych, znaczenie obserwacji i indukcji, a także filozoficzne podstawy etyki lekarskiej. Omawia metodologiczne podejście do medycyny, ukazując zróżnicowanie poglądów – od materializmu po witalizm. Szumowski przybliża również sylwetki kluczowych filozofów i lekarzy, którzy kształtowali tę dziedzinę, od Galena i Paracelsa […]

Kosmos i życie – Jan Kopcewicz, Andrzej Strobel, Duch Włodzisław

Istnieją dwie koncepcje statusu życia we Wszechświecie. Jedna jest taka, że życie jest niezbyt ważną, raczej przypadkową ozdobą świata fizycznego, bez większego znaczenia dla globalnego, kosmicznego porządku. Koncepcja druga to przekonanie, że życie ma głębokie znaczenie w funkcjonowaniu Wszechświata. Druga koncepcja przejawia się szczególnie w tzw. zasadach antropicznych, które przyjmują, że model kosmologiczny Wszechświata powinien uwzględniać istnienie życia i rozumnego […]

Vis essentialis i entelechia. Caspara F. Wolffa oraz Hansa A.E. Driescha parametryczny wymiar świata organicznego

Vis essentialis i entelechia. Caspara F. Wolffa oraz Hansa A.E. Driescha parametryczny wymiar świata organicznego

„Vis essentialis i entelechia: Caspara F. Wolffa oraz Hansa A.E. Driescha parametryczny wymiar świata organicznego” (ang. „Vis essentialis and entelechy: The parametric dimension of the organic world of Caspar F. Wolff and Hans A.E. Driesch”) to tytuł książki autorstwa Dariusza Adama Szkutnika, opublikowanej przez Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego w 2024 roku. Książka bada koncepcje vis essentialis i entelechia, […]

Embriologia w epoce baroku i rokoko – Tadeusz Bilikiewicz

Lektura Bilikiewicza pokazuje, że wartości teoretyczne, jakie współdzieli społeczność naukowa baroku, były silnie związane z ideałem empiryzmu. Embriolodzy cenili więc między innymi dokładność, pomysłowość w projektowaniu doświadczeń, owocność, obszerność danych, powtarzalność i spójność wewnętrzną. Ponieważ w epoce tej całą dostępną wiedzę usiłowano przedstawić w postaci systemu, na liście wartości teoretycznych musiały znajdować się spójność zewnętrzna oraz szeroki zasięg. Tym, co z pewnością […]

Matematyczne podróże po muzyce – Tomasz Grębski

Książka „Matematyczne podróże po muzyce” Tomasza Grębskiego to wyjątkowa publikacja, która w sposób przystępny i fascynujący odkrywa przed czytelnikiem głębokie powiązania między dwiema pozornie odmiennymi dziedzinami: matematyką i muzyką. Autor, korzystając ze swojego wieloletniego doświadczenia (jako nauczyciel matematyki i jednocześnie muzyk) oraz badań naukowych, stworzył dzieło, które wprowadza czytelnika w fascynujący świat, gdzie liczby, symbole i wzory matematyczne spotykają się z melodią, harmonią i rytmem. […]

Realizm Pierre’a Duhema

Monografia „Realizm Pierre’a Duhema” poświęcona jest prezentacji filozofii nauki tytułowego autora jako zorientowanej realistycznie w ramach sporu o status poznawczy teorii naukowych. Ten aspekt poglądów francuskiego klasyka stał się bowiem przedmiotem licznych nieporozumień, które leżą u sedna powszechnych, lecz błędnych ich interpretacji. Uzasadniając prezentowaną wykładnię stanowiska Duhema, autorzy rekonstruują źródła narosłych wokół niego nieporozumień […]

Racjonalność wiary w Boga – Alvin Plantinga, Philip L. Quinn

Niniejszy tom jest zapisem dyskusji dwóch analitycznych filozofów religii, Alvina Plantingi i Philipa L. Quinna, jaka toczyła się na przestrzeni dekady ubiegłego wieku. Dyskusję otwiera obszerny esej Plantingi Rozum a wiara w Boga, który ukazał się pierwotnie w roku 1983, a zamyka ją polemiczny tekst Quinna z roku 1993. Składające się na tę debatę eseje były dotychczas dostępne w formie rozproszonej i zostały […]