Autor: Andrzej Zykubek

Andrzej Zykubek, biolog i filozof, nauczyciel i miłośnik filozofii przyrody, dyskutujący ewolucjonista, zainteresowany genezą życia i umysłu poszukiwacz zatrudniony w Katedrze Kognitywistyki UMK i od wielu lat związany z Wydziałem Filozofii KUL. Sympatyk torfowisk, rowerów i górskich wędrówek, wypraw kajakowych i bardzo dobrej muzyki. Wieloletni Członek Komitetu Organizacyjnego i Organizator Lubelskiego Festiwalu Nauki, Członek Komitetu Organizacyjnego Ogólnopolskiego Konkursu Logicznego i współorganizator Letniej Szkoły Kognitywistyki. Wbrew pseudonimowi nadanemu mu przez studentów lubi innych przedstawicieli gatunku Homo sapiens sapiens.

Nie żyje Roger Scruton

Roger Scruton. R.I.P. Roger Scruton, brytyjski filozof, jeden z najwybitniejszych współczesnych myślicieli konserwatywnych, zmarł w niedzielę w wieku 75 lat. Jak podano w oświadczeniu na jego stronie internetowej, od sześciu miesięcy walczył z rakiem. Scruton był autorem ponad 50 książek na temat estetyki, moralności i polityki, był także doradcą brytyjskiego rządu. www.roger-scruton.com W czasach komunistycznych wspierał opozycję demokratyczną w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, […]

Studia Philosophiae Christianae

Zapraszamy uczestników uczestników XI Polskiego Zjazdu Filozoficznego do nadsyłania publikacji do Studia Philosophiae Christianae

W imieniu Redakcji Studia Philosophiae Christianae zapraszamy uczestników XI Polskiego Zjazdu Filozoficznego, zwłaszcza tych, którzy wygłosili referaty w ramach Sekcji tematycznej Filozofia przyrody i nauk przyrodniczych do nadsyłania tekstów wystąpień w formie artykułów do końca listopada 2019 (I termin) stycznia 2020 r.. Zrecenzowany tom opublikowanych referatów ukaże się w 2020 r. Studia Philosophiae Christianae jest kwartalnikiem Instytut Filozofii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego […]

Zagubione w matematyce. Fizyka w pułapce piękna - Sabine Hosenfelder

Zagubione w matematyce. Fizyka w pułapce piękna – Sabine Hosenfelder

Czy fizyków zwiodło piękno ich własnych teorii? Współcześni uczeni, czy to poszukując nowej fizyki w CERN-ie, czy to zgłębiając czarne dziury i początek wszechświata, są głęboko przekonani, że fundamentalne prawa przyrody muszą być proste, naturalne i eleganckie. Jednak zdaniem fizyczki Sabine Hossenfelder dogmatyczne stosowanie tych zasadniczo estetycznych, a przez to subiektywnych kryteriów obecnie hamuje rozwój fizyki. Supersymetria, wielka unifikacja, wieloświat, superstruny – hipotezy […]

Podróż na okręcie „Beagle” - Karol Darwin

Podróż na okręcie „Beagle” – Karol Darwin

Dziennik wyprawy, która zmieniła oblicze świata. Pod koniec grudnia 1831 roku angielski okręt „Beagle” pod dowództwem kapitana Roberta Fitzroya wypłynął z portu w Plymouth, aby sporządzić mapy wybrzeża Ameryki Południowej. W podróż wyruszył również dwudziestodwuletni ambitny i świetnie wykształcony przyrodnik Karol Darwin, który miał przywieźć nieznane okazy roślin i zwierząt. Przywiózł jednak znacznie więcej… Odwiedził Wyspy Zielonego Przylądka, gdzie […]

Wątki antyantropocentryzmu i ekologizmu w tekstach teistów naturalistycznych – z punktu widzenia modelu poziomów analizy

Piotr Bylica – Wątki antyantropocentryzmu i ekologizmu w tekstach teistów naturalistycznych – z punktu widzenia modelu poziomów analizy (2016) Przedruk z: Wiesław Dyk, Wiesław Skrzypczak i Tadeusz Dyk (red.), Kosmosfera. Człowiek i jego środowisko w aspekcie przyrodniczym, filozoficznym i teologicznym, Sozologia systemowa, T. VIII, Uniwersytet Szczeciński 2016, s. 11-31. Streszczenie: W artykule prezentowane są wątki antyantropocentryzmu i ekologizmu występujące w tekstach niektórych przedstawicieli teizmu naturalistycznego. W tym […]

Światy równoległe. Czego uczą nas płaskoziemcy, homeopaci i różdżkarze - Łukasz Lamża

Światy równoległe. Czego uczą nas płaskoziemcy, homeopaci i różdżkarze – Łukasz Lamża

Zdawałoby się, że dostęp do wiedzy jest dziś nieograniczony i łatwy. Jednak czasy, w których żyjemy, przynoszą więcej pytań niż odpowiedzi – z gąszczu komentarzy i linków trudno wyłuskać rzetelne informacje, samozwańczy eksperci prześcigają się w dobrych radach, a „najnowsze badania” stały się zaklęciem sankcjonującym każdą teorię. Czujemy, że wiedza coraz bardziej nas zawodzi, jednocześnie nie wiedząc, kiedy możemy zaufać […]

Sens wiary. Religia z punktu widzenia ateisty – Tim Crane

Sens wiary. Religia z punktu widzenia ateisty – Tim Crane

Książka ta – jak głosi tytuł – bierze za przedmiot swoich rozważań sens wiary, a nie jej prawdziwość. Zatem w przeciwieństwie do wielu ostatnio pojawiających się głosów w bieżącej debacie na temat religii, nie koncentruje się ona zanadto na prawdziwości lub fałszywości poszczególnych form ateizmu czy teizmu. Nie usiłuje również – jak czyniły to ostatnio różne książki ateistyczne – wydobyć z religii pewnych wartościowych […]

Neurokomiks - Hana Roš, Matteo Farinella

Neurokomiks – Hana Roš, Matteo Farinella

Czy wiesz, z czego zrobiony jest mózg? Jak działa pamięć? Czym jest neuron i jakie są jego funkcje? Albo czym jest komiks? Choć oczywiście najważniejszym pytaniem pozostaje to zadane przez Pana Gąsienicę w słynnej książce Lewisa Carrolla: „kim ty jesteś?”. Debiutancka powieść graficzna Hany Roš i Matteo Farinellego to podróż przez ludzki mózg: neuronowe lasy, jaskinie pamięci i zamki podstępu. Podczas tej drogi spotkamy […]

Boże Narodzenie 2019. Życzenia Zarządu Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych PTF

Boże Narodzenie 2019. Życzenia Zarządu Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych PTF

Szanowni Państwo, Drodzy Członkowie i Sympatycy Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, z okazji Świąt Bożego Narodzenia oraz Nowego Roku w imieniu Zarządu Sekcji przesyłamy Wam najserdeczniejsze życzenia. Niech świąteczny czas będzie okazją na spotkanie z głębią Tajemnicy Logosu stającego się ciałem i niech owocuje ono pełnią pokoju i radości. A w Nowym Roku niech realizują się wszystkie dobre plany i przedsięwzięcia. […]

O co chodzi w filozofii. Od zdziwienia do myślenia - Timothy Williamson

O co chodzi w filozofii? Od zdziwienia do myślenia – Timothy Williamson

  O co chodzi w filozofii? To nietypowe wprowadzenie do współczesnej filozofii skupia się na omówieniu jej metod, a nie chlubnego dorobku. Zakładając brak wcześniejszej wiedzy, książka w sposób zrozumiały opisuje, jak myślą i pracują dzisiejsi filozofowie, dlaczego to robią, dlaczego robią to tak a nie inaczej, oraz czy wynika z tego coś pożytecznego. Autor, wybitny oksfordzki filozof, omawia m.in. koncepcję teorii filozoficznych oraz możliwość ich testowania dzięki eksperymentom myślowym, […]

Filozofia nauki. Kurs online

Czym jest nauka? Jak oddzielić to, co naukowe, od pseudonauki? Jakie są najważniejsze współczesne stanowiska w kwestii metodologii nauk empirycznych? Badania nad światem, jakie nazywamy „naukowymi”, prowadzone są na dobrą sprawę zaledwie od czterech wieków, z czego przez trzy pierwsze niemal wszystkie miały miejsce w Europie Zachodniej. Z rewolucją naukową organicznie związana była rewolucja techniczna, która nabrała niesłychanego przyspieszenia pod koniec XIX w. W rezultacie od 1900 r. liczba […]

Stanisław Kamiński

Stanisław Kamiński

Zarówno pobieżnie scharakteryzowana tu działalność Ks. Prof. Stanisława Kamińskiego, jak i wyrażające się w niej LOGOS i ETHOS tego uczonego i nauczyciela: uczonego bezkompromisowego w dążeniu do obiektywności, wszechstronności i formalnej precyzji osiąganych wyników, nauczyciela stwarzającego przez swą postawę naukową i etyczną najlepszy klimat dla rozwoju skupiających się wokół niego młodych adeptów wiedzy, są podstawą w pełni uzasadniającą wniosek o nadanie Mu tytułu profesora zwyczajnego.   […]

GAJUSZ PLINIUSZ SEKUNDUS Historia naturalna. Tom II: Antropologia i Zoologia. Księgi VII–XI

Historia naturalna. Tom II: Antropologia i Zoologia. Księgi VII–XI

Dzieło Pliniusza Starszego Historia naturalis, liczące 37 ksiąg, nie doczekało się do tej pory pełnego przekładu na język polski. Rzecz zastanawiająca, ponieważ stanowi ono jedno z podstawowych źródeł do badań dla historyków starożytnych i filologów klasycznych oraz dla wszystkich ludzi zainteresowanych antykiem. Tłumaczy tę sytuację być może fakt, iż jest ono trudne i dość skomplikowane pod względem treści. Zostało w nim bowiem poruszonych mnóstwo […]

Doświadczenie i rozum. Empiryzm Johna Locke'a - Adam Grzeliński

Doświadczenie i rozum. Empiryzm Johna Locke’a – Adam Grzeliński

Opisywana w Rozważaniach dotyczących rozumu ludzkiego Johna Locke’a (1634–1704) rozumność wznosi się od indywidualnych doświadczeń do rozumu pojmowanego nie tylko jako predyspozycja pojedynczych ludzi, ale jako wyznacznik ludzkiej natury, gwarantujący obiektywność wiedzy, bezstronność kodeksów moralnych, wyznaczone rozumem granice tego, co można wiedzieć w kwestiach religijnych. Różnica pomiędzy rozumnością a bezrozumnością okazuje się jednak nieostra. Rozumność jest stopniowalna, a jej obrzeża zamieszkują […]

Lekcja anatomii u Hansa Memlinga - Jerzy Jankau

Lekcja anatomii u Hansa Memlinga – Jerzy Jankau

Sąd Ostateczny Hansa Memlinga jest dziełem fascynującym i intrygującym, a jednocześnie mimo wielu prac mu poświęconych wciąż nie do końca odkrytym, tajemniczym. Otwiera tak wiele wątków badawczych, że nie można ich objąć, odwołując się do jednej tylko dziedziny wiedzy. Jako jeden z największych skarbów polskiego dziedzictwa zasługuje na naszą szczególną uwagę, natomiast jako dzieło, którego historia ściśle wiąże się z Gdańskiem, zajmuje ważne miejsce […]

Kazimierz Kloskowski

Kazimierz Kloskowski

Zainteresowania naukowe i działalność badawcza ks. prof. Kazimierza Kloskowskiego dotyczyły problematyki szeroko rozumianej filozofii przyrody, zwłaszcza filozofii przyrody ożywionej (biofilozofii). Jego dociekania badawcze obejmowały zagadnienia genezy i ewolucji życia, kreacjonizmu, biologii molekularnej, bioetyki, inżynierii genetycznej, filozofii Boga i sozologii. Interesowała go również historia myśli naukowofilozoficznej. Wiedza naukowofilozoficzna była dla niego bazą do stawiania wniosków o charakterze światopoglądowym, które […]

Zoopolis. Teoria polityczna praw zwierząt - Sue Donaldson, Will Kymlicka

Zoopolis. Teoria polityczna praw zwierząt – Sue Donaldson, Will Kymlicka

Zoopolis – jedno z najważniejszych, najbardziej inspirujących i najobszerniej komentowanych dzieł filozoficznych na temat relacji ludzko-zwierzęcych, jakie powstały w ostatnich parudziesięciu latach – nie jest wyłącznie książką o prawach podmiotów pozaludzkich. To raczej propozycja gruntownej przemiany kulturowej mającej na celu definitywny koniec eksploatacji zwierząt i niemal gotowy projekt przyszłej ludzko-zwierzęcej koegzystencji. Przełomowość pracy Sue Donaldson i Willa Kymlicki polega na przeniesieniu debaty […]

Piotr Lenartowicz

Piotr Lenartowicz

Niewątpliwie podstawowym obszarem jego zainteresowań była filozofia przyrody ożywionej. W jego opinii badania i dociekania filozofów powinny być prowadzone w kontekście osobniczych cykli życiowych powiązanych ze sobą w linie pokoleń. Fundamentem cyklu życiowego, który w niearbitralny sposób wytycza „granice” owej „minimalnej całości biologicznej”, jest immanentna dynamika rozwojowa, czyli zintegrowane budowanie różnorakich skorelowanych struktur ciała, które warunkują zachodzenie […]

Czy zdajemy sobie sprawę z wielkości Wszechświata?

Jak to wszystko się zaczęło i jak się skończy? Czy my jesteśmy w stanie wszystko zrozumieć i ogarnąć, używając naszej wyobraźni? Na początku był chaos czy po prostu jeden „Wielki Wybuch”? W jaki sposób do niego doszło? Nauka już wiele jest w stanie nam powiedzieć o początku Wszechświata, ale czy jesteśmy w stanie wszystko zrozumieć? – Nie bardzo wiemy czym naprawdę był „Wielki Wybuch”, ani jak do niego […]

Spór o rozumienie - Bartosz Brożek, Michał Heller, Jerzy Stelmach

Spór o rozumienie – Bartosz Brożek, Michał Heller, Jerzy Stelmach

Czym jest rozumienie? Mało jest w filozofii pytań równie doniosłych, a równocześnie wymykających się jednoznacznej odpowiedzi. Takie pytania są wymagające: zmuszają do intelektualnej pokory i ciągłego ponawiania myślowego wysiłku. Ale równocześnie narzucają się nam z wielką siłą, domagając się rozwiązania. Spór o rozumienie to próba spojrzenia na pojęcie rozumienia z trzech różnych perspektyw: filozofii inspirowanej matematyką i fizyką, filozofii uprawianej w kontekście nauk […]