książka

Metaontologia. O naturze pojęć i teorii ontologicznych

Metaontologia. O naturze pojęć i teorii ontologicznych - Andrzej Biłat
Metaontologia. O naturze pojęć i teorii ontologicznych – Andrzej Biłat

Metaontologia. O naturze pojęć i teorii ontologicznych – Andrzej Biłat

  • ISBN: 978-83-7886-347-2
  • e-book ISBN 978-83-7886-348-9
  • Liczba stron: 224

 

 


Ontologia jest teorią bytu, a więc wszystkiego, co istnieje. Metaontologia jest refleksją nad naturą i metodą ontologii. Dwie kwestie są w tej refleksji kluczowe: w jaki sposób możemy przekonać się, że dane pojęcie jest dobrze określonym pojęciem ontologicznym? I w jaki sposób możemy przekonać się, że dana teoria jest dobrą teorią ontologiczną?
Analiza tych i pokrewnych zagadnień stanowi główną treść książki. Jej najważniejszym rezultatem jest sformułowanie pewnej całościowej koncepcji wywodzącej się z jednej strony z tradycyjnej idei ontologii, a z drugiej strony – z niektórych metafilozoficznych i metanaukowych idei Gottloba Fregego, Jana Łukasiewicza, Willarda Van Ormana Quine’a, Petera Strawsona i Karla Poppera.

Książka prof. Andrzeja Biłata zawiera esencję wiedzy metaontologicznej oraz systematyzuje podstawowe zagadnienia z zakresu ontologii i warsztatu ontologicznego. Ogromną jej zaletą jest przejrzysty i jasny sposób wykładu pozwalający z przyjemnością podążać za myślą Autora […]. Pierwsza część książki […] będzie doskonałym materiałem dla studentów filozofii i kognitywistyki. […] Ważne jest również czerpanie przez Autora intuicji ontologicznych z lingwistyki. Dobrze, że budowaniu mostów pomiędzy dziedzinami poświęcił Autor cały rozdział. To też wyróżnia in plus pracę prof. Biłata na tle polskiego krajobrazu ontologicznego.

dr hab. Robert Trypuz


Przedmowa
Wprowadzenie

Część pierwsza. Czym jest ontologia?

1. Aktualność klasycznej koncepcji ontologii

1.1 Przedmiot, cel i historyczne źródła ontologii.
1.2 Arystotelesowska a współczesna logika ontologii
1.3 Nowożytny paradygmat ontologiczny a idee Leibniza
1.4 Systematyzacja Wolffa
1.5 Paradygmat ontologiczny a współczesne koncepcje ontologii formalnej
1.6 Zasady klasycznej koncepcji ontologii

2. Spory o naturę i wartość ontologii

2.1 Czy ontologia może być niejałowa?
2.2 Metafilozoficzny paradoks Wittgensteina a idea filozofii teoretycznej
2.3 Pojęcia filozoficzne i pojęciowy antyrelatywizm
2.4 Spór o kwantyfikatorowe kryterium egzystencjalnych zobowiązań
2.5 Argumenty Putnama i Chalmersa a kwestia „prawdy ontologicznej”
2.6 Czy spory ontologiczne są rozstrzygalne?

3. Koncepcje pojęć ontologicznych

3.1 Pojęcia ontologiczne a podejście semiotyczne w ontologii
3.2 „Lingwistyczna” filozofia Thomasa Reida
3.3 Metody lingwistyczne
3.4 Program Anny Wierzbickiej
3.5 O „ogólnej” i „specjalistycznej” analizie pojęć naukowych
3.6 Podejście logiczne i zasada demarkacji pojęć ontologicznych

Część druga. Metody ontologii formalnej

4. Metody i teorie ontologii eksplikacyjnej

4.1 Przedmiot i metoda ontologii eksplikacyjnej
4.2 Logiczna legitymizacja pojęć ontologicznych
4.3 Ontologiczna interpretacja logiki a elementarna ontologika identyczności (FOLI)
4.4 Elementarna (FOLI) i monadyczna (MSOI) ontologika identyczności
4.5 Dwie teorie czasowego poprzedzania (FTM- i MTM-)
4.6 Monadyczna teoria czasu wypełnionego (ME-)

5. Metody i teorie ontologii naukowej

5.1 Ontologia jako filozofia naukowa
5.2 Ontologia jako analiza filozoficznych konsekwencji nauki
5.3 Ontologiczne zobowiązania jako konsekwencje interpretacyjne
5.4 O metafizycznych założeniach nauki
5.5 Przykład zastosowań: MTM
5.6 Przykład zastosowań: ME

6. Wartościowanie ontologii

6.1 O metaontologicznym demarkacjonizmie i kryteriach oceny teorii
6.2 Eksplikacyjna pełność teorii
6.3 O kryterium identyczności
6.4 Kryteria oceny teorii oraz ich użycie w ocenie FOLI i MSOI
6.5 Ewaluacja teorii poprzedzania, teorii mnogości i mereologii
6.6 Ewaluacja teorii czasu wypełnionego (ME)
6.7 Metoda formalnej ontologii
6.8 Paradygmat ontologiczny i problem istnienia świata jako „całości”

Słownik analityczny
Lista tez ontologicznych
Tabela 1. Naturalne pojęcia ontologiczne
Tabela 2. Wartościowania teorii
Bibliografia
Indeks osób
Indeks terminów


Print Friendly, PDF & Email
Zapraszam na

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.