Duchowość w medycynie. Opieka duchowa jako niezbędna składowa całościowej opieki nad chorym

„Duchowość to wymiar ludzkiego życia stanowiący odniesienie do transcendencji i innych wartości egzystencjalnie ważnych”. Tak brzmi definicja sformułowana przez Polskie Towarzystwo Opieki Duchowej w Medycynie (PTODM), które za European Association for Palliative Care wskazuje 3 domeny duchowości:

1. religijność człowieka (zwłaszcza jego relacje z Bogiem, a także zwyczaje i praktyki oraz życie wspólnotowe)
2. poszukiwania egzystencjalne (odnoszące się szczególnie do sensu życia, cierpienia i śmierci oraz do odpowiedzi na pytanie o własną godność i o to kim się jest jako osoba, a także do sfery wolności i odpowiedzialności, nadziei i rozpaczy, pojednania i przebaczenia, miłości i radości)
3. wartości, którymi żyje człowiek (zwłaszcza jego relacje z samym sobą i z innymi ludźmi, stosunek do pracy, natury, sztuki i kultury, jego wybory w sferze moralności i etyki oraz „samo życie”).

Takie – szerokie, a zarazem głębokie – spojrzenie na duchowość sprawia, że łatwiej zrozumieć, dlaczego często zajmuje ona centralne miejsce wśród różnych potrzeb osoby ciężko chorej, zależnej od pomocy innych czy też będącej u kresu życia. W centralnym miejscu – nie tylko ze względu na jej znaczenie, ale także dlatego, że potrzeby duchowe często są ukryte w człowieku, rzadko sam o nich spontanicznie mówi, stąd trzeba go o nie zapytać. A współczesna medycyna, uznająca konieczność całościowego podejścia do chorego, już nie kwestionuje tego, że należy diagnozować potrzeby duchowe osoby chorej, ponieważ mamy coraz więcej dowodów na korzyści płynące z takiego postępowania. Wyzwaniem natomiast po‑ zostaje nabycie wiedzy i umiejętności w zakresie świadczenia podstawowej i specjalistycznej opieki duchowej przez, odpowiednio, personel medyczny i kapelanów bądź inne osoby mające właściwe przygotowanie. W Polsce do tej pory tylko jedna uczelnia medyczna (Collegium Medicum w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu) wprowadziła do programu nauczania studentów kierunku lekarskiego obowiązkowe zajęcia z opieki duchowej. Ponadto nie ma w Polsce wysokiej jakości i powszechnie dostępnych materiałów edukacyjnych z zakresu opieki duchowej w medycynie, które mogliby wykorzystywać nauczyciele akademiccy i studenci. Z tą myślą PTODM podjęło się realizacji projektu współfinansowanego w ramach grantu Ministerstwa Edukacji i Nauki „Doskonała Nauka” wraz z partnerami: Collegium Medicum w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetem Medycznym w Lublinie, Polskim Instytutem Evidence Based Medicine i Towarzystwem Internistów Polskich, pod patronatem medialnym wydawnictwa Medycyna Praktyczna. W grudniu 2022 roku odbyła się w internecie międzynarodowa konferencja „Duchowość w medycynie – opieka duchowa jako niezbędna składowa całościowej opieki nad chorym”.

• Spis treści od WS_Duchowość_2024_240330_145127
• WS_Duchowość_2024_240330_145127